Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 czerwca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Zygmunt Drożdżejko

Protokolant: osobiście

po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa B. G.

przeciwko Towarzystwo (...) S.A w W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego Towarzystwo (...) S.A w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt I C 1640/22

I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że kwotę 100.000 zł (sto tysięcy złotych) zastępuje kwotą 64 000 zł (sześćdziesiąt cztery tysiące)”, a w pozostałej części powództwo oddala;

II.  oddala apelację w pozostałej części;

III.  nakazuje ściągnąć od powoda B. G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Krakowie kwotę 2007,40 zł (dwa tysiące siedem złotych i czterdzieści groszy) – tytułem kosztów sądowych;

IV.  zasądzić od powoda B. G. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A w W. kwotę 746,30 zł (siedemset czterdzieści sześć złotych i trzydzieści groszy) – tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 587/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 2 czerwca 2025r.

Powód B. G. w pozwie skierowanym przeciwko Towarzystwu (...) S.A w W. wniósł o:

- zasądzenie kwoty 100.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez powoda na skutek wypadku komunikacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 5 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

-ustalenie, że pozwany będzie ponosić odpowiedzialność za skutki wypadku jakiemu uległ powód w dniu 13 marca 2021 r., a mogące wystąpić u powoda w przyszłości.

Powód wniósł nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podał, że w dniu 13 marca 2021 r. poruszał się prawidłowo samochodem osobowym marki S. po ul. (...) w W. (w kierunku ul. (...)). Na tym samym pasie ruchu co powód, nagle znalazł się jadący nieprawidłowo w przeciwnym kierunku samochód marki B. co doprowadziło do zderzenia czołowego obu pojazdów. Sprawca zdarzenia posiadał aktywną polisę OC w pozwanym Towarzystwie (...) S.A. Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność i w toku likwidacji szkody w dniu 5 maja 2021 r. wydał decyzję o wypłaceniu powodowi kwoty 28.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. W wyniku zdarzenia powód doznał: wieloodłamowego złamania kości piętowej lewej, wieloodłamowego złamania kostki bocznej po lewej stronie, złamania w obrębie masywu bocznego C1 po stronie lewej w części górnej trzonu, uraz głowy, rany tłuczonej okolicy czołowej prawej, złamania kostki bocznej (S82.6); złamania 1. kręgu szyjnego (S12.0); otwartej rany powłok głowy (S01.0). W okresie od dnia 13 marca 2021 r. do dnia 30 marca 2021 r. powód przebywał w szpitalu, gdzie w dniu 26 marca 2021 r. przeprowadzono pierwszą operację polegającą na nastawieniu otwartego wieloodłamowego złamania kości piętowej lewej, uzupełnieniu ubytków kości gąbczastej substytutem kostnym oraz stabilizacji złamania płytką L. piętową, a następnie założono opatrunek gipsowy, wydano zalecenia, w tym do poruszania się w kołnierzu ortopedycznym, (który powód nosił do sierpnia 2021 r.). Po wypisaniu ze szpitala powód kontynuował leczenie i rehabilitację, w wyniku czego w lipcu 2021 r. przy pomocy kul zaczął stawiać samodzielnie kroki, natomiast od sierpnia 2021r. mógł poruszać się o własnych siłach.
W okresie od dnia 13 marca 2021 r. do dnia 11 września 2021 r. powód pozostawał niezdolny do pracy, natomiast do dnia wniesienia pozwu wymagał rehabilitacji oraz w dalszym ciągu odczuwa skutki wypadku m.in. trwała blizna czy nawracające bóle głowy, szyi czy kręgosłupa, które wymuszają na nim stosowanie leków przeciwbólowych. W związku z doznaną krzywdą powód żąda sumy 100.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i psychiczne, a zatem wszelkie ujemne uczucia przeżywane na skutek wypadku z dnia 13 marca 2021 r. Odsetki zostały naliczone od dnia wydania przez ubezpieczyciela decyzji tj. od dnia 5 maja 2021 r.

Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Uzasadniając swoje stanowisko przyznała, że prowadziła postępowanie likwidacyjne i przyjęła odpowiedzialność przyznając na rzecz powoda 28.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. Podkreślono również, że powód otrzymał 8.000,00 zł tytułem nawiązki. Strona pozwana podniosła, że w toku postepowania likwidacyjnego ustalono, że powód doznał 15% uszczerbku na zdrowiu, jednakże na dzień wniesienia pozwu nie wykazał by nadal odczuwał bóle lub potrzebował opieki, jak również, że przeprowadzone w dniu 3 stycznia 2022 r. badanie odcinka szyjnego powoda uwidoczniło jedynie drobny ubytek warstwy korowej cz. górnej w obrębie górnej części masywu bocznego C1, zaś pozostała część szczeliny została zagojona. Podkreślono również, że powód powrócił do pracy zawodowej w połowie września 2021 r., tym samym zakwestionowano by dolegliwości jakie odczuwa powód w związku z wypadkiem miały inny charakter, aniżeli przejściowy. Zdaniem pozwanej żądana kwota zadośćuczynienia jest rażąco wygórowana. Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności na przyszłość strona pozwana podniosła, że powód w żaden sposób nie wykazał, aby w przyszłości mogły się ujawnić z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością niekorzystne następstwa zdarzenia szkodowego, dodatkowo zarzucono, że powodowi nie przysługuje interes prawny w żądaniu ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość.

Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 października 2022r. zasądził od strony pozwanej Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz powoda B. G. kwotę 100.000 zł (sto tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 maja 2021 r. do dnia zapłaty (1); ustalił, że strona pozwana Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. będzie ponosić odpowiedzialność za skutki wypadku jakiemu uległ powód w dniu 13 marca 2021 r., a mogące wystąpić u powoda w przyszłości (2); zasądził od strony pozwanej Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz powoda B. G. kwotę 10.417 zł (dziesięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania (3).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 13 marca 2021 r. miało miejsce zdarzenie drogowe z udziałem kierowanego przez powoda samochodu marki S. nr rej. (...), który poruszając się prawidłowo uległ czołowemu zderzeniu z samochodem marki B. o nr rej (...), którego kierujący przysnął za kierownicą, w wyniku czego utracił panowanie nad pojazdem, co doprowadziło do zderzenia. Sprawca wypadku był objęty ochroną w ramach ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przez pozwane Towarzystwo (...) S.A” W toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana wypłaciła na rzecz powoda łącznie kwotę 28.453,43zł z czego 28.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz 8.453,43 zł jako odszkodowanie na pokrycie kosztów leczenia. Strona pozwana w odpowiedzi na propozycję ugodowego rozstrzygnięcia sporu zaproponowała powodowi wypłatę dodatkowo kwoty 317,40 zł. Z uwagi na charakter doznanych obrażeń powód został przetransportowany do Szpitala (...) w K. na Oddział (...), gdzie przebywał do dnia 30 marca 2021 r. (18 dni). U powoda zdiagnozowano wieloodłamowe złamanie kości piętowej lewej, wieloodłamowe złamanie kostki bocznej po lewej stronie, złamania w obrębie masywu bocznego C1 po stronie lewej w części górnej trzonu, uraz głowy. Niezbędne było podjęcie leczenia operacyjnego. W dniu 18 marca 2021 r. lekarze zlecili rehabilitację kończyny, która była wykonywana w łóżku. Powód musiał nosić kołnierz ortopedyczny, co wiązało się z występowaniem u niego stanów lękowych związanych z poczuciem braku powietrza. W dniu 26 marca 2021 r. powód przeszedł zabieg operacyjny nastawienia otwartego wieloodłamowego złamania kości piętowej lewej z uzupełnieniem ubytków kości gąbczastej substytutem kostnym oraz stabilizacją złamania płytką L. piętową (A. – tytan). Po nastawieniu odłamów i czasowej stabilizacji drutami K., stwierdzono duży ubytek kości gąbczastej , który uzupełniono substytutem kostnym granulowanym. Powoda wypisano ze szpitala w dniu 30 marca 2021 r. i jednocześnie zalecono mu: oszczędzanie operowanej kończyny, bezwzględny zakaz obciążania operowanej kończyny dolnej lewej, chodzeni z kulami łokciowymi, utrzymanie kołnierza szyjnego, zakaz ruchów skrętnych oraz zgięciowych szyi, kontynuację ćwiczeń usprawniających, zmiany opatrunków we własnym zakresie co 1-2 dni oraz dalsze leczenie internistyczne w ramach POZ i Poradni (...). Po wypisaniu ze szpitala powód kontynuował leczenie w Ambulatorium Uniwersyteckim Zespołu (...) w K.. Podczas kontroli w dniu 12 kwietnia 2021 r. zalecono powodowi zmianę szyny usztywniającej na ortezę, wyciąganie kończyny z ortezy i wykonywanie ćwiczeń czynnych bez obciążania kończyny, chodzenie w ortezie o kulach, dalsze noszenie kołnierza szyjnego. Ponadto lekarz skierował powoda na rehabilitację. Z powodu powstałego u powoda stanu zapalnego operowanej okolicy bocznej powierzchni stopu lewej konieczne było zastosowanie antybiotykoterapii. W czasie kontroli w dniu 10 maja 2021 r. utrzymano zalecenia korzystania z unieruchamiającego kręgosłup szyjny kołnierza S., zakazano powodowi obciążania kończyny oraz nakazano rozpoczęcie ćwiczeń z obciążeniem stopy do 20 kg. W okresie od 21 kwietnia 2021 r. do 17 czerwca 2021 r. powód był rehabilitowany w Oddziale (...) (...) Szpitala im. (...) w K., podczas której stosowano ćwiczenia czynne w odciążaniu, ćwiczenia czynno-bierne, poizometryczną relaksację mięśni, krioterepię oraz laser w celu wcześniejszego powrotu do zdrowia. Podczas kontroli w dniu 28 czerwca 2021 r. stwierdzono, że powód porusza się w ortezie z kulami bez większych dolegliwości, natomiast odczuwa okresowo pobolewanie kręgosłupa szyjnego po dłuższym czasie pionizacji. U powoda występowały dolegliwości bólowe pięty lewej szczególnie przy pionizacji które zostały zgłoszone przez powoda podczas wizyty w dniu 16 sierpnia 2021 r. Powód do dnia 11 września 2021 r. miał stwierdzoną niezdolność do pracy i przebywał na zwolnieniu lekarskim. W czasie kontroli w dniu 25 października 2021 r. stwierdzono, iż u powoda występują niewielkie obrzęki stopy i okresowe bóle stopy po dłuższym wysiłku. Skierowano powoda do RTG stawu skokowego i stopy. Ponadto wydano skierowanie na rehabilitację. W czasie kontroli w dniu 10 stycznia 2022 r. stwierdzono występowania u powoda niewielkiego ograniczenia ruchomości stawu skokowego lewego. Ponadto stwierdzono co do zakresu ruchu (ROM) stawu skokowego lewego nieznaczne ograniczenie odwodzenia, pozostałe ruchy w pełnym zakresie. Skierowano powoda do dalszej rehabilitacji. Podczas kontroli w dniu 16 maja 2022 r. powód zgłaszał dolegliwości bólowe na zmianę pogody oraz pojawiające się obrzęki po większym wysiłku, szczególnie wieczorami. Ponadto stwierdzono co do zakresu ruchu (ROM) stawu skokowego lewego nieznaczne ograniczenie zgięcia grzbietowego, materiał kościozastępczy jeszcze nie w pełni przebudowany, przebudowa postępuje. Bezpośrednio po zdarzeniu drogowym z dnia 13 marca 2021 r. powód największy ból odczuwał w nodze. W czasie pobytu w szpitalu powód nie mógł się ruszać z łóżka, odczuwał ból, który był uśmierzany środkami przeciwbólowymi. Po powrocie ze szpitala do domu powód nie był w stanie samodzielnie funkcjonować, wymagał opieki ze strony żony, poruszał się przy pomocy wózka inwalidzkiego. Po około dwóch tygodniach od powrotu do domu powód rozpoczął rehabilitację. Na skutek rehabilitacji powód zaczął poruszać się przy pomocy kul. Po powrocie do pracy we wrześniu 2021 r. powód z uwagi na odczuwany ból w szyi i w nodze pracował z domu (zdalnie). Powód po wyjściu ze szpitala i odbywanej rehabilitacji nadal odczuwa ból w nodze i przyjmuje środki przeciwbólowe. Z uwagi na odczuwany ból powód jest ograniczony w codziennych aktywnościach życiowych, w czasie dłuższego chodzenia jest zmuszony robić przerwy, albowiem noga nabiera opuchlizny. Powód w dalszym ciągu nie odzyskał pełnej sprawności w nodze i kontynuuje rehabilitację. Przed wypadkiem drogowym powód prowadził aktywny tryb życia, zajmował się ogrodem, odbywał wycieczki górskie, chodził z rodziną na spacery, bawił się z dziećmi. Obecnie z uwagi na odniesione obrażenia i odczuwany ból, powód musiał ograniczyć powyższe aktywności. Konieczność ograniczenia aktywności życiowych w negatywny sposób wpłynęła na stan psychiczny powoda. Ponadto jednym z widocznych skutków zdarzenia jest blizna na twarzy powoda.

Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, których prawdziwość i rzetelność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony. Okoliczności bezsporne Sąd przyjął zgodnie z art. 230 k.p.c., biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy i fakt, że strony okoliczności tych nie kwestionowały. Ponadto przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd oparł się także na zeznaniach A. G. i powoda B. G., które sąd uznał za wiarygodne, albowiem były one spójne i logiczne oraz znajdowały potwierdzenie w pozostałych przeprowadzonych dowodach.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 392 ze zm. dalej cytowana jako „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”) z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Szkoda i krzywda wskazywane przez powoda w niniejszej sprawie mieszczą się w zakresie tego uregulowania, zaś zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. W niniejszej sprawie podstawą odpowiedzialności ubezpieczonego u strony pozwanej sprawcy wypadku drogowego z dnia 13 marca 2021 r. był art. 436 § 2 k.c. w zw. z art. 415 k.c., w świetle którego w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawie szkód tylko na zasadach ogólnych. W konsekwencji powyższego uznać należy, że stronie pozwanej przysługiwała legitymacja bierna w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie strona pozwana, jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku, nie kwestionowała swojej odpowiedzialności za zdarzenie drogowe z dnia 13 marca 2021 r. w którym powód był osobą poszkodowaną, albowiem przed wytoczeniem powództwa) świadczyła z tego tytułu na rzecz powoda, z tym że w rozmiarze mniejszym, aniżeli powód tego żądał i żąda w niniejszej sprawie. Roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia miało swoje umocowanie prawne w art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. z godnie z którym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi i następstwami uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w postaci np. wyłączenia z normalnego życia, itp.). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszelkie cierpienia psychiczne i fizyczne, zarówno już doznane, jak i te, które wystąpią w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, przyznawaną jednorazowo. Jednocześnie przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Niewymierny w pełni charakter tych okoliczności sprawia, że sąd, przy ustalaniu rozmiaru krzywdy tym samym wysokości zadośćuczynienia ma pewną swobodę, co nie oznacza jednak dowolności. Nie ulega wątpliwości, że nie istnieje żadna cena za uszkodzenie ciała i utratę zdrowia, która stanowiłaby dla poszkodowanej osoby odpowiednie wynagrodzenie. Dobra, takie jak życie i zdrowie, nie podlegają materialnemu szacunkowi. Dlatego też podstawową funkcją zadośćuczynienia pozostaje kompensacja doznanej szkody, przyznana bowiem suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Powinna wynagrodzić doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężenie ujemnych przeżyć, aby w ten sposób przynajmniej częściowo przywrócona została równowaga zachwiana wskutek popełnienia czynu niedozwolonego. W zakresie oceny i kształtowania wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę należy wskazać na następujące orzeczenia sądów:

- wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10 „ Wysokość stopy życiowej społeczeństwa jedynie w sposób uzupełniający (w aspekcie urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej - art. 2 Konstytucji RP) może rzutować na wysokość zadośćuczynienia należnego poszkodowanemu za doznaną krzywdę. Kwestią zasadniczą jest rozmiar szkody niemajątkowej”.

- Wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2016 r. I ACa 272/16 „1. Kwota zadośćuczynienia powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia. 2. Subiektywny charakter krzywdy nie pozwala uznać za decydującą w danej sprawie dotyczącej ustalenia zadośćuczynienia za krzywdę wysokości kwot przyznawanych w innych sprawach”.

- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 lutego 2020 r. I ACa 637/19 Przy ocenie stopnia niemajątkowych następstw doznanych obrażeń należy uwzględniać przede wszystkim nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia oraz wiek poszkodowanego i konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w jego życiu osobistym i społecznym. Wskazuje się, że przeciętna stopa życiowa społeczeństwa stanowi wskaźnik przy ustalaniu zadośćuczynienia, jednak odnoszenie wysokości zadośćuczynienia do przeciętnej stopy życiowej nie może pozbawiać go funkcji kompensacyjnej i przysłaniać innych ważniejszych przesłanek jego ustalenia. Jednocześnie przyjmuje się, że sytuacja majątkowa poszkodowanego nie powinna mieć wpływu na wysokość zadośćuczynienia. Dodatkowo uwzględnić należy, że zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną czynem niedozwolonym jest świadczeniem przyznawanym jednorazowo i powinno stanowić rekompensatę za całą krzywdę wyrządzoną poszkodowanemu czynem niedozwolonym, za wszystkie jego cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno te, których już doznał, jak i te, które zapewne w związku z doznanym uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia wystąpią u niego w przyszłości, jako możliwe do przewidzenia następstwa czynu niedozwolonego.

W przedmiotowej sprawie okoliczności zdarzenia, proces leczenia i rehabilitacji, skutki zdarzenia dla zdrowia powoda (złamania, operacje, niezdolność do pracy) wykazane były stosowną dokumentacją. Strony pozostawały w sporze co do procentowego stopnia uszczerbku na zdrowiu (sporządzanie prywatnych opinii). Pojęcie procentowego uszczerbku na zdrowiu jest kategorią z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych służącą określaniu wysokości odszkodowania należnego ubezpieczonemu w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową (art. 11 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Stosowane przy ocenie stopnia uszczerbku na zdrowiu Rozporządzenie Ministra pracy i polityki społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania stanowi realizację upoważnienia zawartego w ust. 1 art. 11 cytowanej wyżej ustawy. W konsekwencji należy przyjąć, że wysokości procentowego uszczerbku na zdrowiu ma kluczowe znaczenie dla ustalania wysokości odszkodowania z tytułu ubezpieczenia społecznego za wypadek przy pracy lub chorobę zawodową. Natomiast w innych sytuacjach czynnik ten ma jedynie charakter pomocniczy, albowiem nie determinuje bezpośrednio wysokości zadośćuczynienia. W szczególności podkreślić należy, że przepisy Kodeksu cywilnego nie dają żadnych podstaw do tego, aby stosować jakiekolwiek przeliczniki procentowe przy ustaleniu wysokości zadośćuczynienia. Krzywda jako szkoda o charakterze niemajątkowym, jak wskazano powyżej, jest bowiem niewymierna. Powyższe stanowisko znajduje także aprobatę w orzecznictwie. Tytułem przykładu wskazać należy zwłaszcza na Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2020 r. I ACa 787/19: Procentowo określony uszczerbek na zdrowiu służy jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. W każdym więc przypadku sąd winien brać pod uwagę takie okoliczności, mające wpływ na skalę doznanej szkody jak: istnienie i rozmiar cierpień fizycznych, cierpienia psychiczne, ich intensywność, żal z powodu nieodwracalności utraty zdrowia, wiek poszkodowanego, rodzaj i długotrwałość udzielanej pomocy, skutki w zakresie zdolności normalnego funkcjonowania i życiowych perspektyw itp. Nie jest również wykluczone odwoływanie się pomocniczo do innych judykatów przy ustalaniu, czy zasądzona suma nie jest rażąco wygórowana lub rażąco niska w stosunku do kwot zasądzanych w zbliżonych stanach faktycznych, przez wzgląd na postulat jednolitości orzekania, o ile nie stanowi to dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia i o ile odniesienie takie da się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności, określających rozmiar szkody w stosunku do konkretnego poszkodowanego.

Mając na uwadze ustalone w oparciu o niekwestionowaną dokumentację lekarską okoliczności sprawy, w tym dotyczące zakresu uszkodzenia organizmu powoda, procesu leczenia, zdaniem Sądu nie było w sprawie niezbędnym ustalanie wysokości procentowanego uszczerbku w oparciu o ww rozporządzenie. Stąd wniosek dowodowy został pominięty (art. 235(2) par 1 pkt 2 k.p.c.). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za uzasadnioną wysokość zadośćuczynienia w kwocie 135.000 zł. uwzględniając również kwotę 8.000 zł. wypłaconą jako nawiązkę w sprawie karnej (vide zeznania powoda w których potwierdził otrzymanie nawiązki – k. 129v) jak również dokonaną przez stronę pozwaną wypłatę kwoty 28.000 zł. Zasadnym zatem było zasądzenie na rzecz powoda kwoty 100.000 zł. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia uwzględnił następujące okoliczności determinujące rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych doznawanych przez powoda w związku ze zdarzeniem:

- sam przebieg zdarzenia: czołowe zderzenie pojazdu powoda z pojazdem sprawcy wypadku,

- odniesione obrażenia i przebieg leczenia :



doznanie wieloodłamowego złamania kości piętowej lewej, wieloodłamowego złamania kostki bocznej po lewej stronie, złamania w obrębie masywu bocznego C1 po stronie lewej w części górnej trzonu, urazu głowy.



wykonanie zabiegu operacyjnego w szpitalu i cierpienia związane z pobytem w szpitalu



odczuwany ból w związku z odniesieniem urazu w trakcie zdarzenia oraz procesu leczenia, który do dnia wydania wyroku nie został jeszcze w pełni ukończony,



konieczność podjęcia procesu rehabilitacji oraz dolegliwości związane z tym procesem,



niedogodności związane z koniecznością noszenia szyjnego kołnierza ortopedycznego, co w negatywny sposób wpływało na zdrowie psychiczne powoda (stany lękowe związane z uczuciem niemożności złapania oddechu),



widoczna blizna na twarzy powoda będąca konsekwencją szycia otwartej rany głowy,



zmiany w funkcjonowaniu społeczno – zawodowym i ograniczenia w funkcjonowaniu związane z niemożnością funkcjonowania w środowisku rodzinnym, zawodowym i towarzyskim w dotychczasowym zakresie, ograniczenie swobody poruszania się poprzez najpierw konieczność poruszania się przy pomocy wózka inwalidzkiego a następnie o kulach ortopedycznych, niemożność uprawiania sportu i aktywnego spędzania czasu z rodziną (spacery, turystyka górska, hobbystyczne wykonywanie prac w ogrodzie), faktyczna niemożność wykonywania pracy zawodowej przez okres 182 dni.

Mając na uwadze wskazane wyżej cierpienia fizyczne i psychiczne, aktualną stopę życiową społeczeństwa, uwzględniając funkcje zadośćuczynienia oraz już wypłacone przez ubezpieczyciela zadośćuczynienie - Sąd uznał za zasadne zasądzenie żądanej przez powoda kwoty 100 000 zł. O odsetkach Sąd, na podstawie art. 481 §1 i §2 k.c., orzekł zgodnie z żądaniem pozwu przyjmując za termin początkowy naliczania odsetek dzień 5 maja 2021 r. Odnośnie terminu, od którego powód może domagać się odsetek od zadośćuczynienia wskazać należy na następujące orzeczenia:

- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2020 r. I ACa 477/19 Orzeczenie zasądzające zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 k.c.) ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, zaś zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia jest zobowiązaniem z natury rzeczy bezterminowym, dlatego też przekształcenie go w zobowiązanie terminowe następuje stosownie do treści art. 455 k.c. (niezwłocznie) - w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowanego wobec dłużnika (podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody) do spełnienia świadczenia. Reguła ta, w zakresie terminu spełnienia świadczenia, doznaje modyfikacji w przypadku, gdy podmiotem zobowiązanym do naprawienia szkody jest zakład ubezpieczeń. Wówczas termin do spełnienia świadczenia wyznacza regulacja art. 817 k.c. albo art. 14 ustawy z 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r. V ACa 402/19 Ustalenie ostatecznego, podlegającego naprawieniu rozmiaru krzywdy powinno nastąpić według stanu istniejącego w dacie wyrokowania, co jednak nie zawsze oznacza, że zakres ten będzie inny niż w dacie, w której uprawniony zgłosił swoje roszczenie zakładowi ubezpieczeń. Jeżeli powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia poprzedzającego wyrokowanie, odsetki te powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu, o ile w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od ł wskazanego dnia. Jeżeli natomiast sąd ustali, że zadośćuczynienie w rozmiarze odpowiadającym sumie dochodzonej przez powoda należy się dopiero od dnia wyrokowania, odsetki od zasądzonego w takim przypadku zadośćuczynienia mogą się należeć dopiero od dnia wyrokowania.

- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2019 r. I ACa 137/19 Datę wymagalności roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia determinuje ustalenie czasu, w którym zaistniały okoliczności, wpływające na jego wysokość i możliwość jej określenia. Oczywistym jest przy tym, że data ta nie może być bardziej dla uprawnionego korzystna, niż data, wyznaczająca stan opóźnienia zobowiązanego, co niewątpliwie uzależnione jest od jego wiedzy o przedmiocie roszczenia, jego wysokości i skierowanym w tym przedmiocie przez uprawnionego żądaniu zapłaty.

Orzekając w przedmiocie żądania odsetek w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie, że w toku postępowania zostały potwierdzone okoliczności uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia w żądanej przez powoda kwocie (możliwe do ustalenia na podstawie dokumentacji lekarskiej i opinii biegłych wynajętych przez ubezpieczyciela przed wszczęciem postępowania sądowego), wobec czego strona pozwana wypłacając powodowi zadośćuczynienie w dniu 5 maja 2021 r. winna je wypłacić w pełnej wysokości. Odnośnie roszczenia powoda o ustalanie odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość za skutki wypadku jakiemu powód uległ w dniu 13 marca 2021r. także ono w ocenie Sądu było zasadne. Podstawę prawną tego rodzaju roszczenia stanowi art. 189 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2019 r. sygn. akt V CSK 558/17: Wykładnia funkcjonalna art. 189 k.p.c. przemawia za przyjęciem interesu prawnego w ustaleniu, jeżeli istnieje jakaś obiektywna niepewność stanu prawnego; przykładowo, interes taki może istnieć, mimo możliwości dochodzenia świadczenia z danego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają dalsze skutki, których dochodzenie w drodze powództwa o świadczenie nie jest możliwe lub nie jest na razie aktualne. Dotyczy to zwłaszcza szkód na osobie, gdyż szkody te nie zawsze powstają jednocześnie ze zdarzeniem, które wywołało uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Poszkodowany z reguły nie może w chwili wszczęcia procesu dochodzić wszystkich roszczeń, następstwa bowiem uszkodzenia ciała są najczęściej wielorakie i wywołują skutki, których dokładnie nie można określić ani przewidzieć. Swoistość szkód na osobie, które występują często po upływie dłuższego czasu, oraz nieprzekraczalny dziesięcioletni termin przedawnienia roszczeń majątkowych przemawiają za przyjęciem, że dochodząc określonych świadczeń odszkodowawczych powód może jednocześnie - na podstawie art. 189 k.p.c. - domagać się ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może wyniknąć dlań w przyszłości. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości Sądu, iż powód będzie ponosił w przyszłości koszty leczenia związane z urazem odniesionym w przedmiotowym zdarzeniu. Wskazać należy zwłaszcza na niezakończony do czasu wydania niniejszego wyroku proces rehabilitacji, który generuje dla powoda dodatkowe koszty. Stąd w ocenie Sądu istnieje duże prawdopodobieństwo, że zajdzie konieczność wystąpienia przez powoda z dodatkowymi roszczeniami w stosunku do strony pozwanej. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 98 §1 k.p.c., który stanowi, iż strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd tytułem zwrotu kosztów postępowania zasądził na rzecz powoda kwotę 10.417 zł, na którą składa się kwota 5.000 zł tytułem opłaty od pozwu, kwota 5.400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalona zgodnie z §2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Apelacja pozwanego.

Pozwany zaskarżył wyrok w części tj. powyżej kwoty 30 000 zł oraz pkt. II i III w całości. Wniósł o zmianę pkt. I wyroku i w miejsce kwoty 100 000 zł zasądzić 30 000 zł z odsetkami od 5.05.2021r., a w pozostałym zakresie o oddalenie powództwa; oddalenie pozwu o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość; zasądzenie kosztów wg. norm stosownie do zmienionego wyroku.

Wyrokowi zarzucono:

I.  Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1.  naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego w sprawie i poczynienie ustaleń faktycznych w sposób wybiórczy, w zakresie dotyczącym oceny rozmiaru doznanej przez Powoda krzywdy, nadanie waloru wiarygodności zeznaniom Powoda oraz jego żony w pełnym zakresie, a następnie oparcie rozstrzygnięcia o zeznania, które zawierały subiektywną ocenę doznanej szkody w sytuacji, gdy ustalenie tego rodzaju okoliczności wymaga wiadomości specjalnych;

2.  naruszenie art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 100.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia uzupełniającego, mimo iż powód nie udowodnił zasadności roszczenia w takiej kwocie, na skutek czego Sąd I instancji konsekwencjami nieudowodnienia określonych okoliczności obciążył niewłaściwą stronę sporu a nadto uznanie, iż w przyszłości mogą ujawnić się inne następstwa obrażeń powoda poniesionych w wyniku wypadku z dnia 13 marca 2021 r. w sytuacji nieudowodnienia tej okoliczności przez Powoda oraz w sytuacji, gdy ustalenie tego rodzaju okoliczności wymaga wiadomości specjalnych;

3.  naruszenie art. 235 k.p.c. poprzez naruszenie zasady bezpośredniości przejawiające się brakiem przeprowadzenia postępowania dowodowego przed sądem orzekającym, w szczególności brakiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych w sytuacji, gdy ustalenie stanu faktycznego wymagało wiadomości specjalnych;

4.  naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. poprzez brak służy weryfikacji prawdziwości twierdzeń Powoda o faktach, a co za tym idzie, dokonywaniu na jego podstawie ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy ustalenie stanu faktycznego wymagało wiadomości specjalnych;

5.  naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sprzeczność uzasadnienia wyroku z jego sentencją co do kwoty zadośćuczynienia adekwatnej względem krzywdy doznanej przez Powoda;

6.  art. 189 k.p.c. poprzez ustalenie odpowiedzialności Pozwanego na przyszłość, podczas gdy Powodowi nie przysługuje interes prawny w żądaniu ustalenia istnienia stosunku prawnego, a Powód nie wykazał w żadne sposób, aby w przyszłości mogły się ujawnić z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością dalsze niekorzystne następstwa przedmiotowego zdarzenia, w sytuacji gdy ustalenie tego rodzaju okoliczności wymaga wiadomości specjalnych;

II.  naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1.  art. 361 § 1 i § 2 w zw. z art. 822 k.c. oraz w zw. z art. 6 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie przejawiające się zasądzeniem kwoty 100.000,00 zł tytułem uzupełniającego zadośćuczynienia, mimo iż Powód nie wykazał, by wskutek zdarzenia z dnia 13 marca 2021 r. doszło do powstania krzywdy, która uzasadniałaby uznanie roszczenia w dochodzonej wysokości, a nadto ustalenie odpowiedzialności Pozwanego na przyszłość i tym samym konsekwencjami nieudowodnienia określonych okoliczności obciążenie niewłaściwej strony sporu;

2.  art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyznaniem zadośćuczynienia w wysokości rażąco zawyżonej względem charakteru doznanej krzywdy, rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych oraz ich trwałości.

Powód wniósł o oddalenie apelacji.

Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił następujący stan faktyczny:

Powód, 13.03.2021r., prowadząc samochód osobowy, zapięty pasem bezpieczeństwa uległ wypadkowi komunikacyjnemu (uderzenie w prawy słupek samochodu) bez utraty przytomności, przewieziony karetką pogotowia do SOR przy ulicy (...) w K.. Po wykonaniu badań rozpoznano wieloodłamowe złamanie kości piętowej lewej, wieloodłamowe złamanie kostki bocznej podudzia lewego, złamanie masy bocznej kręgu Cl po stronie lewej w części górnej trzonu, rana tłuczona okolicy czołowej prawej. Złamanie kości piętowej leczone operacyjnie z zespoleniem płytką metalowa, złamanie kostki bocznej i kręgu Cl leczone zachowawczo (łuska gipsowa, kołnierz S.). Kołnierz stosowano przez 4 miesiące. Następnie leczenie rehabilitacyjnie prowadzone okresowo do chwili obecnej. Obecnie skarży się na obrzęki kończyny dolnej lewej, bóle okolicy kości piętowej przy obciążaniu kończyny, bóle okolicy kręgosłupa szyjnego występujące okresowo.

Badaniem ortopedycznym stwierdza się: proporcje i symetrie ciała zachowane, czaszka:

prawidłowo wysklepiona, uciskowo niebolesna, gałki oczne prawidłowo osadzone, prawidłowo reagujące na światło, ujścia nerwów czaszkowych palpacyjnie niebolesne, kręgosłup: krzywizny fizjologiczne prawidłowo wykształcone, bolesności palpacyjnej nie stwierdza się, ruchy w odcinku szyjnym — skłon ku stronie prawej nieco ograniczony, bolesny w końcowej fazie, bez zawrotów głowy przy szybkich jej skrętach objaw szczytowy ujemny, korzeniowe z kończyn górnych i dolnych ujemne, kończyny górne: prawidłowe, kończyny dolne: kończyna dolna lewa — staw biodrowy i kolanowy prawidłowy, na bocznej powierzchni pięty blizna pooperacyjna, zgięcie grzbietowe stopy 1 Ost, pro- supinacja zachowane, pronacja bolesna, kończyna dolna prawa - zakres ruchów w stawach pełny, ruchy niebolesne, stabilizacja stawów kolanowych prawidłowa, chód lekko utykający na kończynę dolną lewą.

Badanie obrazowe:

-

rtg. kości piętowej lewej 10.05.2021r. stan po zespoleniu wieloodłamowego złamania kości piętowej zespolenie prawidłowe,

-

rtg. stawu skokowego lewego 16.08.2021r. cechy złamania kostki bocznej bez przemieszczenia odłamów, szpara stawu skokowego górnego prawidłowa,

-

rtg. kości piętowej lewej 5.02.2024r.stan po operacyjnym zespoleniu złamania kości piętowej

z prawidłowym zrostem, możliwość kolizji blaszki z tkankami otaczającymi, zaznaczone zmiany zwyrodnieniowe stawu skokowego dolnego,

- TK kręgosłupa szyjnego 3.08.202 Ir. złamanie w obrębie górnej części masywu bocznego Cl po stronie lewej bez przemieszczenia odłamów, stan po wyłamaniu blaszki granicznej górnej kręgu C7 niewielki przodozmyk na poziomie C5/C6.

- rtg. kręgosłupa szyjnego 3.04.2024r. nieco nadmierna lordoza szyjna, bez cech kręgozmyku na wysokości C5/C6

Rozpoznanie:

- stan po operacyjnej repozycji i zespoleniu wieloodłamowego złamania kości piętowej lewej, - repozycja i zespolenie prawidłowe p. 164 -10%,

- mało zaawansowane wtórne zmiany zwyrodnieniowe stawu skokowego dolnego,

- stan po przebytym złamaniu kostki bocznej po stronie lewej p. 158a - 5%

- stan po przebytym złamaniu masywu bocznego kręgu Cl p.89a — 4%,

- stan po złamaniu kompresyjnym C7 p. 89a - 3%

Na podstawie przeprowadzonego badania ortopedycznego, można stwierdzić, że powód w wyniku wypadku komunikacyjnego w dniu 13.03.2021r. doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu wynoszącego 17% i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynoszącego 5% wg.

Rozp. Min.Pr.i Pol.Społ. z 18.12.2002r.Dz.Ust .nr.234, poz. 1974.

Wieloodłamowe złamania kości piętowej jest złamaniem śródstawowym uszkadzającym chrząstkę stawową kości piętowej i pomimo prawidłowej repozycji i zespolenia złamania prowadzi do powstania wtórnych zmian zwyrodnieniowych stawu, w tym przypadku do zmian w stawie skokowym dolnym. Rozwijające się zmiany zwyrodnieniowe mają tendencję do progresji, a objawiają się bólami okolicy kości piętowej w czasie obciążania kończyny i bolesnymi ruchami pronacji (skręcenie stępu ku stronie wewnętrznej). Dalsza progresja zmian i narastanie dolegliwości bólowych w czasie chodu będzie wskazaniem do operacyjnej artrodezy stawu skokowego dolnego.

Złamanie kostki bocznej bez przemieszczenia odłamów, leczone zachowawczo uległo prawidłowemu zrostowi.

W wyniku omawianego urazu pacjent doznał złamania górnej części masywu bocznego kręgu Cl (bez przemieszczenia) i złamania kompresyjnego kręgu C7. Następstwem opisanych złamań jest bolesny w końcowej fazie ruchu i nieco ograniczony skłon głowy ku stronie prawej. Na podstawie wyżej przedstawionej dokumentacji obrazowej nie można

0 powoda. . zidentyfikować W tym miejsca celu należy z którego wykonać pochodzą zdjęcie powyższe rtg. przez dolegliwości otwarte usta, zgłaszane tomografięobecnie przez komputerową przejścia potyliczno —szyjnego, jak również MRI dolnego odcinka szyjnego. Na tej podstawie będzie można określić dalsze leczenie.

Powód w wyniku złamania kości piętowej nie odzyskał pełnej sprawności fizycznej polegającej na unikaniu wycieczek górskich, zabaw z dziećmi wiążącymi się z bieganiem, skakaniem, długich spacerów zwłaszcza po nierównym terenie, długotrwałego dwunożnego stania.

Usunięcie materiału zespalającego z kości piętowej w pierwszym rzędzie jest uzależnione od materiału jaki został użyty podczas zespalania kości piętowej. Jeżeli implanty były wykonane z tytanu to nie ma konieczności ich usuwania. Adnotacja dotycząca rodzaju materiału winna znajdować się w protokole instrumentariuszki i odnotowana w karcie informacyjnej, którą pacjent otrzymuje przy wypisie ze szpitala. W przypadku wykonywania artrodezy stawu skokowego dolnego w przypadku dalszej progresji zmian zwyrodnieniowych, implanty winny być usunięte podczas jednej operacji. W odniesieniu do zmian urazowych w odcinku szyjnym kręgosłupa istnieje możliwość powstania w przyszłości wtórnych zmian zwyrodnieniowych. Obecnie zmian takich nie stwierdza się, lecz wymaga to okresowej kontroli ortopedycznej (np. jeden raz w roku), a przypadku wystąpienia, a zwłaszcza nasilenia dolegliwości bólowych przeprowadzenia obrazowych badań diagnostycznych. Powód może okresowo odczuwać bóle odcinka szyjnego kręgosłupa, a przy nieprzeprowadzeniu leczenia operacyjnego (artrodeza) stawu skokowego dolnego dolegliwości bólowe będą utrzymywały się nadal , nie wykluczając możliwości ich nasilenia z czasem, co związane będzie z progresją zmian zwyrodnieniowych. W przeprowadzonym badaniu opiniującym w zakresie kończyny dolnej prawej jest pełny, niebolesny zakres ruchów w stawie biodrowym, kolanowym i skokowym, występuje prawidłowa stabilizacja stawu kolanowego, występuje tylko chód utykający na kończynę dolną lewą, co świadczy o niebolesnym obciążaniu kończyny dolnej prawej. Występuje stan po prawidłowej repozycji i zespoleniu zespoleniu wieloodłamowego złamania kości piętowej, Wysokość uszczerbku z tego powodu wynosi 15% z p. 164a. Za tej wysokości uszczerbkiem przemawiają małego stopnia ograniczenia ruchu zgięcia grzbietowego stopy i bolesna pronacja stępu. Przy ocenie powstałego, pourazowego uszczerbku na zdrowiu bierze się pod uwagę powstałe zmiany w strukturze danego narządu i zaburzenia czynnościowe powstałe z tego powodu, przebyte operacji i ich końcowy wynik, nasilenie dolegliwości bólowych o ile była prowadzona w okresie leczenia ocena bólu w skali VAS. Kostka boczna jest końcową częścią kości strzałki należącej do kości podudzia, stąd kwalifikacja tego złamania to punkt 158a jako złamanie nieprzemieszczone, prawidłowo wygojone. Wysokość uszczerbku na zdrowiu dotycząca uszkodzeń kręgosłupa szyjnego jest przyjęta zgodnie z interpretacją do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. z 18.12.2002r.Dz.Ust .nr.234, poz. 1974. Na podstawie przeprowadzonej ponownie analizy trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda, wynosi on 22%, długotrwały uszczerbek na zdrowiu wynosi 5%

dowód: opinia biegłego k. 130-131, 202-203, 222, 235

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja częściowo jest uzasadniona i dlatego sąd - na zasadzie art.386§1 kpc – częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego.

Pierwsza grupa zarzutów pozwanego dotyczyła dokonania ustaleń stanu faktycznego bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego mimo, że taki wniosek był zgłaszany. Ten zarzut był uzasadniony. W celu ustalenia wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę należy ustalić konkretnie jakich uszkodzeń ciała doznał poszkodowany, jakie skutki na jego życie wywierały i wywierają dalej, jakim zabiegom musiał się poddać, czy były one bolesne czy też nie, jakie są rokowania na przyszłość. O ile część tych rzeczy można wyczytać samodzielnie z dokumentacji medycznej, ale nie wszystkie. W dokumentacji medycznej używana jest terminologia medyczna i dla osób nie będących lekarzami jest ona pozornie zrozumiała np. złamanie masy bocznej kręgu Cl po stronie lewej w części górnej trzonu teoretycznie jest zrozumiałe, ale nie wiadomo czym to się konkretnie objawia w życiu człowieka, jakie wprowadza to ograniczenia i utrudnienia w funkcjonowaniu. Zatem dla oceny uszkodzeń ciała i konsekwencji koniecznym jest posiadanie wiedzy specjalnej. Jedynie proste uszkodzenia np. stłuczenia, mogą być oceniane na zasadzie doświadczenia życiowego. Z tego powodu Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe i przeprowadził dowód z opinii biegłego i na podstawie tej opinii dokonał dodatkowych ustaleń stanu faktycznego.

W pozostałym zakresie Sąd podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd Okręgowy i przyjął za własne.

Generalne na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Apelacyjny w całości podziela dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną i przyjmuje ją za własną, z wyjątkiem odmienności wynikających z poniższych wywodów.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 189 kpc nie jest uzasadniony, albowiem uszkodzenia ciała były na tyle skomplikowane, że nie sposób wykluczyć, ze w przyszłości ujawnią się skutki wypadku, które dzisiaj nie są znane.

Pozostałe zarzuty dotyczą tego iż w ocenie pozwanego Sąd Okręgowy przyznał zbyt wysokie zadośćuczynienie za doznane przez powoda cierpienia. Przy czym pozwany zarzuty te formułuje jako zarzuty prawa procesowego jak i zarzuty prawa materialnego. W istocie rzeczy te zarzuty nie dotyczą jednak wprost naruszenia czy też błędnej interpretacji prawa, a dotyczą błędnego wyciągnięcia wniosku iż doznane przez powoda uszkodzenia ciała uzasadniały przyznanie zadośćuczynienia w wysokości 135 000 zł i w konsekwencji zasądzenia kwoty 100 000 zł, uwzględniając 8 000 zł nawiązki i 28 000 zł wypłaconego już zadośćuczynienia. Pozwany nie kwestionował, że wskazane uszkodzenia ciała, cierpienia i ograniczenia nie powinny być uwzględniane, ale wskazywał, że nie uzasadniają one zadośćuczynią w takiej wysokości.

Ustalając wysokość zadośćuczynienia sąd uwzględnia wszelkie okoliczności tj. uwzględnia się zakres uszkodzeń ciała i związane z tym ograniczenia, czas trwania tych ograniczeń, znaczenie tych ograniczeń dla poszkodowanego, uwzględnia się okoliczność czy poszkodowany powrócił do zdrowia i w jakim zakresie. Uwzględnia się poziom życia społeczeństwa, poziom przyznawanych zadośćuczynień w podobnych okolicznościach. W przedmiotowej sprawie zakres uszkodzeń nie był umiarkowany, powód co do zasady powrócił do zdrowia, jest zdolny do pracy, utyka i ma ograniczenia w wędrówkach górskich, które lubił i uprawiał, a teraz praktycznie już nie może ich praktykować. Wysokość zadośćuczynienia zawsze jest pewną oceną, nie da się go matematycznie wyliczyć i jest to przykład tzw. prawa sędziowskiego, cechującego się dużym stopniem uznaniowości. Biorąc te wszystkie okoliczność pod uwagę Sąd Apelacyjny uznał, że właściwa wysokość zadośćuczynienia powinna wynosić kwotę 100 000 zł i po odjęciu otrzymanych już kwot 28 000 zł i 8 000 zł, sąd zasądził uzupełniające zadośćuczynienie w wysokości 64 000 zł. Sąd nie znalazł jednak podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu przez Sądem Okręgowym z uwagi na fakt, że przyznana wysokość zadośćuczynienia zależała od oceny sądu, a fakt pozostaje faktem, że zadośćuczynienie zostało znacznie zaniżone (Art. 100 kpc - w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu).

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł stosując zasadę z art. 100 kpc i uznał że strony powinny pokryć je po połowie. Z tego względu sąd wzajemnie zniósł koszty stanowiące wynagrodzenie pełnomocników. Pozostałe koszty to wydatki 2007,40 zł oraz opłata od apelacji 3 500 zł. Razem jest to kwota 5507,40 zł. A zatem każda ze stron powinna ponieść koszty w wysokości 2753,70 zł. Pozwany ma nadpłatę w wysokości 746,30 zł., ponieważ uiścił opłatę od apelacji w wysokości 3500 zł (3500 – 2753,70 zł). Z tego względu na rzez pozwanego sąd zasądził od powoda 746,30 zł. Powód nie uiścił żadnej kwoty na etapie postępowania apelacyjnego i dlatego sąd nakazał ściągnąć od niego na rzecz Skarbu Państwa 2007,40 zł (tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa wynagrodzenie biegłego) oraz na rzez pozwanego 746,30 zł.

Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.