Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 kwietnia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Grzegorz Polak

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa E. M. i M. M. (1)

przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2022 r.,
sygn. akt : I C 561/21

I.  oddala apelację;

II.  zasądza od strony pozwanej (...) Bank (...) S.A. z siedzibą
w W., na rzecz powodów E. M. i M. M. (1) łącznie kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie
w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 1407/22

UZASADNIENIE

Zgodnie z treścią art. 327 ¹ § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia pieniężnego powodów o zwrot części dotąd spełnionych świadczeń , dla oceny którego przesłanką była potencjalna nieważność , z powodu abuzywności części jej postanowień , umowy kredytowej zawartej w dniu 15 kwietnia 2008r. poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając niemal w całości , zgłoszone przez powodów E. M. i M. M. (1) , w pozwie przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W., roszczenie o zapłatę na ich rzecz łącznie kwoty 166 335, 93 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2021r do dnia zapłaty , jako świadczenia spełnionego na rzecz kredytodawcy nienależnie w wykonaniu nieważnej umowy kredytu z dnia 15 kwietnia 2008r oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami sporu,

w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych , a także przedawnienia roszczenia poddanego pod osąd , broniąc się zarzutami zatrzymania i potrącenia wskazując , że na jego świadczenie należne od powodów składają się suma udzielonego kredytu oraz kwota odpowiadająca wynagrodzeniu za korzystanie z niego przez powodów , a także postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2022r :

-zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów M. M. (1) oraz E. M. łącznie /do niepodzielnej ręki/ kwotę 166.335,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty[ pkt I];

- w pozostałej części oddalił powództwo[ pkt II];

- zastrzegł , że strona pozwana (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., korzystając z prawa zatrzymania świadczenia, jest uprawniona do wstrzymania się ze spełnieniem świadczenia zasądzonego w pkt I niniejszego wyroku do chwili zaofiarowania przez powodów M. M. (1) oraz E. M. na rzecz (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. zwrotu świadczenia otrzymanego od banku w wykonaniu umowy kredytu w wysokości 370.000 zł [ pkt III] oraz ;

-zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów M. M. (1) oraz E. M. kwoty po 3.208,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty[ pkt IV sentencji wyroku ].

Za niesporną w sprawie okoliczność Sąd I instancji uznał to , iż strona pozwana jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą w W..

W zakresie okoliczności spornych ustalił , że :

w dniu 15 kwietnia 2008 r. powodowie M. M. (1) i E. M. oraz M. K. (1) i M. K. (2) zawarli z (...) Bankiem S.A. z siedzibą w W. Umowę kredytu na cele mieszkaniowe (...) Nr (...). Z treści jej postanowień wynikało m. in. , iż :

-bank udziela kredytobiorcy kredytu w kwocie 370.000 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie franka szwajcarskiego na okres 240 miesięcy od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 18 kwietnia 2028 r. (§ 2 ust. 1 umowy );

- kwota kredytu lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z Tabelą Kursów obowiązującą w banku, w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu (§ 2 ust. 2);

- kredyt przeznaczony jest na dokończenie budowy domu jednorodzinnego w B., na nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr.(...) (§ 3 ust. 1);

- uruchomienie kredytu nastąpi w dwóch transzach (§ 4 ust. 1);

- każda transza kredytu zostaje przekazana kredytobiorcom w złotówkach, przy jednoczesnym przeliczeniu jej wysokości według kursu kupna dewiz dla franka szwajcarskiego, zgodnie z Tabelą Kursów obowiązującą w banku , w dniu wykorzystania transzy (§ 4 ust. 1a);

- oprocentowanie kredytu w całym okresie kredytowania jest zmienne i stanowi sumę zmiennej stawki odniesienia oraz stałej marży banku, w wysokości 2,05 punktów procentowych z zastrzeżeniem zmiany jej wysokości , na podstawie § 11a umowy (§ 8 ust. 1);

- w dniu zawarcia umowy oprocentowanie kredytu wynosiło 4,94 % w stosunku rocznym i było równe stawce odniesienia, którą jest stawka rynku pieniężnego LIBOR 3-miesięczny, z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc zawarcia umowy , publikowana na stronie serwisu (...) lub też na jakimkolwiek ekranie zastępczym, powiększonej o marżę banku (§ 8 ust. 2);

- po okresie wykorzystania kredytu, kredytobiorcy zobowiązali się do spłaty kredytu wraz z odsetkami w 236 ratach miesięcznych w dniu 15 każdego miesiąca, począwszy od 15 września 2008r. Wysokość rat kapitałowo – odsetkowych określana była we franku szwajcarskim;

- spłata rat kapitałowo – odsetkowych była dokonywana w złotych, po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo – odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla CHF, zgodnie z Tabelą Kursów, obowiązującą w banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości w/w kursu waluty miała wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez kredytobiorców kredytu (§ 9 ust. 2);

-miesięczne raty kapitałowo – odsetkowe ustalone zostały w równej wysokości (§ 9 ust. 3);

- w okresie wykorzystania kredytu kredytobiorcy byli obowiązani spłacać należne kredytodawcy odsetki, (§ 9 ust. 4). Ich spłata miała następować w każdym miesiącu okresu wykorzystania kredytu w dniu 15 każdego miesiąca. Ich wysokość była określona w walucie szwajcarskiej. Była realizowana w złotówkach , po uprzednim przeliczeniu według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z Tabelą Kursów obowiązującą w banku w dniu spłaty (§ 9 ust. 6);

-zabezpieczeniami spłaty udzielonego kredytu, odsetek, a także innych związanych z kredytem należności były : 1) hipoteka kaucyjna do kwoty 740.000 zł zabezpieczająca kapitał, odsetki i inne koszty banku, ustanowiona na nieruchomości w B.,

2) cesja na rzecz poprzednika prawnego strony pozwanej praw z umowy ubezpieczenia domu jednorodzinnego od ognia i innych zdarzeń losowych (§ 10 ust. 1);

-w związku z zaciągnięciem kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej, kredytobiorcy oświadczyli, iż zostali poinformowani przez kredytodawcę o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz rozumieją wynikające z tego konsekwencje (§ 11 ust. 4);

- kredytobiorcy złożyli też oświadczenie zgodnie z którym akceptują zasady funkcjonowania kredytu denominowanego w walucie wymienialnej, w szczególności zasady dotyczące określenia kwoty kredytu w walucie wskazane w § 2 umowy, sposobu uruchomienia i wykorzystania kredytu określone w § 4 umowy oraz warunków jego spłaty określone w § 9 umowy (§ 11 ust. 5);

Do umowy zawartej w dniu 15 kwietnia 2008r., miały zastosowanie Ogólne warunki kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych w (...) Banku S.A., w których uregulowano m.in. sposób przekształcania, na wniosek kredytobiorcy, kredytu złotowego na kredyt denominowany, kredytu denominowanego na kredyt złotowy oraz zmiany rodzaju waluty wymienialnej kredytu przy dokonaniu odpowiednich przeliczeń, według kursów dewiz zgodnie z obowiązującą w banku Tabelą Kursów. (§ 16 Regulaminu). Regulamin nie zawierał definicji Tabeli Kursów, nie określał również sposobu kształtowania wskazanych w niej kursów dewiz.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż:

(...) Bank S.A. wypłacił E. i M. M. (1) kapitał kredytu w dwóch transzach. Była to kwota łączna 370.000 zł.

Powodowie w okresie od 15 maja 2008 r. do 16 listopada 2020 r. ,tytułem spłaty kredytu i odsetek , uiścili na rzecz poprzednika prawnego a później strony pozwanej kwotę łączną 425.348,26 zł.

M. K. (1) i M. K. (2) nie dokonali wpłaty na rzecz banku żadnej kwoty. Spłat rat kredytu dokonywali wyłącznie M. M. (1) i E. M. ze środków pochodzących z ich majątku wspólnego.

Pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. powodowie wezwali stronę pozwaną do zapłaty kwoty 425.117,72 zł powołując się na nieważność umowy kredytu wynikającą z umieszczenia w niej postanowień abuzywnych oraz sprzeczności tych postanowień z zasadą oznaczoności świadczenia (art. 353 ¹ k.c.) oraz art. 69 prawa bankowego. Wezwanie okazało się nieskuteczne.

Powodowie zdecydowali się na kredyt ponieważ potrzebowali środków na budowę domu jednorodzinnego. W celu jego zaciągnięcia udali się do pośrednika kredytowego- firmy (...)- którego pracownik poinformował ich, że wszyscy teraz biorą kredyty walutowe. Zaproponowano im kredyt w walucie szwajcarskiej. Był on przedstawiony jako bardzo korzystny a frank jako waluta bezpieczna o stabilnym kursie.

Małżonkowie M. odbyli tylko jedna wizytę w siedzibie (...) Bank S.A. , podczas której doszło do podpisania umowy, według przygotowanego przez bank wzorca.

Kredytobiorcom nie wyjaśniono zapisów umownych dotyczących waloryzacji , w tym dotyczących Tabel Kursowych i sposobu ich ustalania. Nie poinformowano ich o ryzyku kursowym, możliwych nieograniczonych wahaniach kursu franka szwajcarskiego , nie pokazano im symulacji dotyczących wzrostu wysokości rat i salda kredytu na skutek wahań kursów tej waluty w dłuższym okresie czasu.

E. i M. M. (1) mieli świadomość, że kurs CHF może się zmieniać, ale nie wiedzieli , iż może się to odbywać w tak dużej skali w jakiej później miało to miejsce.

Umowa kredytu zawarta z powodami nie była z nimi indywidualnie negocjowana, nie zawiera żadnych indywidualnie wynegocjowanych zapisów.

Bank nie odnosił korzyści w przypadku wzrostu kursu franka, ale też nie ponosił strat w wypadku spadku kursu waluty. Z punktu widzenia zarządzenia ryzykiem nie było różnicy między kredytem w walucie obcej a kredytem indeksowanym. Algorytm przeliczeniowy tabeli kursu opierał się na instrukcjach wewnętrznych i nie był zapisywany w umowach kredytowych.

Sąd Okręgowy ustalił także że:

pełnomocnik procesowy powodów w rozstrzyganej sprawie , nie uzyskał od nich umocowania do odbierania w ich imieniu oświadczeń materialnoprawnych. Dysponuje natomiast uprawnieniem do odbioru korespondencji kierowanej do powodów przez (...) Bank (...) S.A.

Z kolei pełnomocnik procesowy pozwanego banku legitymuje się umocowaniem do składania w jego imieniu wszelkich oświadczeń materialnoprawnych i to równolegle z oświadczeniami procesowymi, bądź też odrębnie, poza toczącym się postepowaniem sądowym lub administracyjnym.

Ocenę prawną , w ramach której roszczenie pieniężne powodów uznał za niemal w całości usprawiedliwione , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazane wyżej zachowanie zwięzłości pisemnych motywów orzeczenia, można podsumować w następujący sposób :

a/ zawarcie przez powodów [oraz M. i M. K. (1)] z poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej było , także w dniu 15 kwietnia 2008r , możliwe albowiem umowa ta zawierała wszystkie elementy konstrukcyjne takiego kontraktu, wskazane w treści art. 69 ust. 1 także ówcześnie obowiązującej ustawy Prawo bankowe. Możliwość taka wynikała pośrednio także z zasady swobody umów, statuowanej przez art. 353 ¹ kc.,

b/ umowa objęta sporem zawiera w §2 ust.1, §2 ust. 1 ,2 i 3 , §4 a oraz §9 ust.2 postanowienia , które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne w rozumieniu art. 385 ¹ §1 kc.

Niedozwolony ich charakter jest konsekwencją przyznania wyłącznie bankowi , jako stronie umowy kredytu, uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorcy (zarówno wysokości kredytu przeliczonego na franki szwajcarskie, jak i rat kredytu waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego).

Wysokość tych zobowiązań - jak wynika z postanowień umowy kredytu -miała być określana wedle kursu franka szwajcarskiego ustalanego w Tabelach Kursowych strony pozwanej/ jej poprzednika prawnego/ , przy czym ani w samej umowie ani stanowiącym jej integralną część Regulaminie , nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego. Taka ich treść faktycznie pozostawiła bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w swoich Tabelach Kursowych, a przez to kształtowania wysokości zobowiązań klientów, których kredyt był denominowany w walucie szwajcarskiej,

c/ takie postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy.

Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki, w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne.

Postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie kredytu zawartej w dniu 15 kwietnia 2008r.,nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem kredytobiorcy nie byli w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania.

Ocena niedozwolonego charakteru postanowień umowy następuje według stanu na dzień zawarcia umowy. Okoliczności, które zaistniały po tej dacie są, z tego punktu widzenia, niedoniosłe,

d/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy . Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Nie ulega wątpliwości, że zawierając umowę objętą sporem , kredytobiorcy mieli status konsumentów w rozumieniu art. 22 ¹kc , którego strona przeciwna po ich stronie nie kwestionowała.

Postanowienia zamieszczone w umowie nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron.

Umowa została zawarta z zastosowaniem wzorca umownego. Powodowie nie mieli wpływu na ich treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych nie można, w sposób uzasadniony , mówić .

Dostosowanie umowy kredytowej dnia 15 kwietnia 2008r do potrzeb powodów dotyczyło jedynie ustalenia wysokości kredytu oraz okresu spłaty, a zatem podstawowych jego parametrów, co jednak bynajmniej nie świadczy o indywidualnym negocjowaniu klauzul składających się na mechanizm waloryzacji .

Również z faktu podpisania przez małżonków M. blankietowych oświadczeń o możliwości wzrostu kursu waluty i oprocentowania oraz z wyrażenia woli zawarcia umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej , nie można wywieść, że zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym / kursowym/,

e/ kwestionowane postanowienia umowy kredytu dotyczą głównych świadczeń stron. Dotycząc denominacji, nie ograniczają się do posiłkowego określenia sposobu zmiany wysokości świadczenia kredytobiorcy w przyszłości, ale wprost świadczenie to określają. Bez przeprowadzenia przeliczeń wynikających z niej , nie doszłoby do ustalenia wysokości kapitału podlegającego spłacie (wyrażonego w walucie obcej) ani też do ustalenia wysokości rat , które służyły do ograniczenia zobowiązania zawrotnego kredytobiorców,

f/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez pozwany bank na rzecz konsumentów (kurs kupna) i świadczeń spełnianych przez nich na rzecz banku (kurs sprzedaży) , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości zobowiązania kredytobiorców . Silniejsza strona stosunku kredytowego mogła w ten właśnie sposób kształtować wysokość zobowiązania strony słabszej.

Do takiej sytuacji doszło w umowie zawartej pomiędzy stronami, albowiem kredytodawca mógł kształtować kurs waluty w sposób dowolny, bez możliwości chociażby szczątkowej jego weryfikacji przez konsumentów , a nawet zapoznania się z kryteriami kształtowania tego kursu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby strona pozwana spełniła wobec kredytobiorców obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

Pozwany bank nie udowodnił w postępowaniu aby informacje przekazane im przed zawarciem umowy , były na tyle obszerne i jasne, iż na ich podstawie, mogli się zorientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu walut i wpływu tej zmiany na wysokość całego zobowiązania kredytowego i poszczególnych rat.

Sąd zaakcentował , iż poinformowanie konsumenta o warunkach umowy i skutkach zaciągnięcia zobowiązania kredytowego przed zawarciem samej umowy ma dla niego zasadnicze znaczenie. To na podstawie tych informacji podejmuje on decyzję, czy zamierza związać się warunkami sformułowanymi uprzednio przez przedsiębiorcę.

Prawidłowe wypełnienie obowiązku informacyjnego wymagało przekazania zaciągającym kredyt pełnej informacji o ryzyku zarówno w odniesieniu do wysokości raty, jak i kapitału pozostałego do spłaty jaka była możliwa do uzyskania w dacie zawarcia umowy.

Dopiero podanie tych informacji - w ocenie Sądu - jest na tyle jasne i precyzyjne, że pozwala przeciętnemu konsumentowi na podjęcie racjonalnej decyzji odnośnie ewentualnej opłacalności kredytu i płynącego stąd dla niego ryzyka finansowego,

g/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta. Postanowienia takie przestają wiązać już od chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy rozpoznawaniu roszczeń związanych z jego realizacją.

W rezultacie konieczne jest przyjęcie, że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje zastosowania mechanizmu denominacji , w kształcie określonym zawartą umową. Wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu denominowanego w walucie obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze wskaźnikiem LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.

Rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości.

Brak jest przy tym również podstaw do zmiany treści niedozwolonych postanowień umownych przez Sąd orzekający , czy też zastąpienia ich treścią przepisu dyspozytywnego. Na gruncie prawa polskiego takie rozwiązanie jest wykluczone.

Tym bardziej , że analiza całokształtu zachowania powodów w niniejszym postępowaniu prowadzi do wniosku, że odmówili oni zgody na dalsze obowiązywanie umowy,

g/ ustalenie , pod postacią przesłanki oceny roszczenia pieniężnego powodów , iż umowa kredytowa za dnia 15 kwietnia 2008r jest nieważna spowodowało , że Sąd I instancji niemal w całości uwzględnił to roszczenie , uznając za nieuzasadnioną tylko część roszczenia odsetkowego.

Zdaniem Sądu jego podstawa normatywną jest norma art. 410 §1 i 2 kc w zw. z art. 405 kc

Jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu, E. i M. M. (1) w okresie pomiędzy 15 maja 2008r do 16 listopada 2020r spłacili bankowi łącznie kwotę 425 348, 26 zł., której część stanowiły odsetki od kapitału. Zatem sumę bardzo istotnie wyższą niż ta , której dochodzili w rozstrzyganej sprawie tytułem zwrotu , jako nienależnej bankowi.

Dlatego też kwota 166 335, 92 zł 196 130 podlega na ich rzecz zasądzeniu od strony pozwanej , przy czym jest to świadczenie należne im łącznie,

i/ podstawę prawną rozstrzygnięcia o odsetkach stanowi art. 481 §1 k.c. W odniesieniu początkowego terminu ich naliczania, Sąd Okręgowy wskazał , iż terminem od którego pozwany bank może być uznany za pozostający w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia należnego powodom, jest dzień 16 czerwca 2022r , jako następny pod dniu w którym na rozprawie przed Sądem Okręgowym, powodowie pouczeni o ewentualnych konsekwencjach rozliczeniowych pomiędzy stronami, uznania umowy kredytowej za nieważną , zajęli jednoznaczne stanowisko zgodnie z którym nie są zainteresowani w dalszym utrzymywaniu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

W warunkach , gdy małżonkowie M. żądali jego zasądzenia od daty wcześniejszej , w pozostałej części roszczenie pieniężne zostało , jako nieuzasadnione , oddalone,

j/ jako nieuzasadniony Sąd niższej instancji ocenił sformułowany przez bank zarzut przedawnienia tego roszczenia.

Wskazał w tym zakresie m. in. na stanowisko SN zawarte w uchwale z dnia 7 maja 2021r sygn. III CZP 6/21 oraz odwołując się do daty w której powodowie stanowczo opowiedzieli się przeciwko dalszemu utrzymywaniu umowy z dnia 15 kwietnia 2008r uznał , iż biorąc pod rozwagę to, kiedy pozew w rozstrzyganej sprawie został wniesiony , zarzut banku nie mógł zostać podzielony,

k/ także jako nieuzasadniony ocenił podniesiony przez bank [ jako ewentualny , przy potwierdzeniu nieważności umowy kredytowej ] zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnych , wobec pretensji finansowej kredytobiorców. Miały one wynikać z dwóch tytułów :

- kapitału udzielonego powodom [ kwota 370 000zł ] oraz

- wynagrodzenia za korzystanie przez klientów banku z tego kapitału [ kwota 112 224, 27 zł ]

Sąd I instancji argumentował , iż zarzut ten nie może zostać podzielony dlatego , że oświadczenie o skorzystaniu z tego zarzutu ma charakter materialno- prawny do którego odbioru zawodowy pełnomocnik E. i M. M. (1) - a do niego zostało ono skierowane - nie był uprawniony. Wobec tego powodowie nie mogli zapoznać się z jego treścią . Po drugie , składając to oświadczenie bank odwołał się do i objął nim wierzytelności , które nie miały cech wymagalności. Wcześniej bowiem strona pozwana nie wezwała kredytobiorców do dobrowolnego spełnienia świadczeń dla których były one podstawą

l/ za uzasadniony - w części - uznał natomiast , podniesiony przez stronę obecnie skarżącą , zarzut zatrzymania.

Po przedstawieniu normatywach podstaw takiego zarzutu ocenił , że w zakresie wierzytelności z tytułu kapitału, świadczenie zwrotne banku jest usprawiedliwione, a wobec tego także i sam zarzut co do kwoty 370 000zł jest uzasadniony.

W pozostałym zakresie zarzutu tego nie podzielając, Sąd I instancji stanął na stanowisku zgodnie z którym bank nie dowiódł , że rzeczywiście wierzytelność z tytułu wynagrodzenia za skorzystanie z kapitału wobec powodów mu przysługuje. Co więcej, sposób wyliczenia wysokości wynikającego z niej świadczenia jest dowolny.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była przepis art. 100 kpc, w ramach zastosowania którego Sąd I instancji uznał stronę pozwaną za przerywającą spór z powodami w całości .

Apelacją od tego orzeczenia strona pozwana objęła punkty I,III i IV jego sentencji , we wniosku środka odwoławczego domagając się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd II instancji orzeczenia reformatoryjnego którym powództwo zostanie oddalone w całości , a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Ewentualnie skarżący bank wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści zaskarżonego orzeczenia istotne znaczenie , a to :

a/ art. 235 ² §1 pkt 2 w zw. z art. 227 kpc oraz 278 §1 kpc wobec niezasadnego pominięcia przez Sąd wnioskowanego przez skarżący bank dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości dla ustalenia okoliczności wskazanych we wniosku strony pozwanej mimo , iż opracowanie to służyło potwierdzeniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia,

b/ art. 233 §1 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceną dowolną , która doprowadziła do niepoprawnego przyjęcia , iż kredytobiorcy nie zostali rzetelnie poinformowani o ryzyku walutowym oraz stopy procentowej mimo , że z ich treści wynika , iż tego rodzaju informacja została im przekazana. Na jej podstawie powodowie zdawali oni sobie sprawę z jakim ryzykiem łączy się zawarcie umowy kredytu denominowanego w walucie obcej i warunki umowy , także w tym zakresie, akceptowali.

Podnoszonej wady bank upatrywał także w błędzie oceny i w jej następie - w niepoprawnym ustaleniu , iż mógł samodzielnie a przy tym dowolnie ustalać kursy franka szwajcarskiego do złotego na potrzeby przygotowania danych w Tabelach Kursowych, podczas gdy na kryteria ich ustalenia on jak i jego poprzednik prawny nie mieli wpływu, te bowiem wynikały z gry na rynku walutowym

W związku z tymi zarzutami procesowymi, strona skarżąca , na podstawie art. 380 kpc w zw z art. 382 kpc domagała się przeprowadzenia przez Sąd Odwoławczy oceny decyzji procesowej Sądu I instancji o nie uwzględnieniu wniosku o dowód z opinii biegłego z zakresu bankowości i w jej wyniku przeprowadzenia tego dowodu w postępowaniu apelacyjnym.

Poza tym wnioskował o to aby w tym postępowaniu przeprowadzić dowód z ekspertyzy prawnej autorstwa dr hab.I. W. z 30 września 2021r., stanowiącej rozwinięcie stanowiska zaprezentowanego w postępowaniu przez stronę skarżącą,

- naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie lub wadliwą wykładnię następujących norm:

1. art. 385 ¹ §1 kc , wobec niezasadnego uznania przez Sąd I instancji , że przedmiotem oceny na podstawie tego przepisu są poszczególne jednostki redakcyjne umowy stron , zamiast oceny traktowanych indywidualnie norm wynikających z tych jednostek. Dotyczy to w szczególności zawartych w umowie klauzul ryzyka walutowego i klauzuli kursowej. Wada dotycząca klauzuli ryzyka walutowego na tym , że Sąd Instancji podał ją ocenie z punktu widzenia niedozwolonego charakteru w sytuacji , gdy jest ona wyłączona z takiej m oceny albowiem dotyczy głównego przedmiotu świadczeń stron i została sformułowana w sposób jednoznaczny. Zdaniem strony skarżącej ryzyko kursowe ma ze swojej natury charakter nieograniczony czego Sąd Okręgowy, niepoprawnie stosując ten przepis, nie dostrzegł .

Kolejna nieprawidłowość zastosowania tej normy miała polegać na tym , że obydwie wskazane wyżej klauzule uznał za sprzeczne z dobrymi obyczajami i za rażąco naruszające interesy powodów jako konsumentów. Zdaniem skarżącego gdyby nawet te ocenę podzielić to odnosić się ona może tylko do klauzuli kursowej.

W ocenie strony apelującej , Sąd naruszył ten przepis także w ten sposób , że oceniając jako abuzywne obydwie klauzule uznał , iż umowa nie może nadal obowiązywać mimo , iż nawet po wyeliminowaniu klauzuli kursowej strony nadal mogą nią być w dalszym ciągu związane [ przy przejęciu , że zastosowanie będzie miał kurs waluty szwajcarskiej wobec złotego publikowany przez Narodowy Bank Polski]

Zdaniem strony pozwanej podnoszona nieprawidłowość polega także na tym , że Sąd I instancji uznał umowę stron za nieważną mimo ,że możliwym było dalsze obowiązywanie umowy. Nawet w warunkach uznania klauzuli kursowej za niedozwoloną, w jej miejsce mogły zostać zastosowane inne przepisy prawa krajowego, tym bardziej , iż takiej możliwości nie wyklucza także orzecznictwo TSUE , służące wykładni Dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Strona skarżąca powołała przy tym na , jej zdaniem pominięte nietrafnie przez Sąd I instancji w tym zakresie, przepisy art. 65 §1 i 2, 56 kc w zw z art. 41 prawa wekslowego, art. 58 §1 kc w zw z art. 385 ¹§1 i 2 kc oraz 56 kc w zw. z art. 358 §2 kc , których niezastosowanie uczyniła przedmiotami odrębnych zarzutów materialnych,

2. art. 65 §2 kc w zw. z art. 58 §3 kc jako następstwa ich niezastosowania a w dalszej konsekwencji uznania , że po wyeliminowaniu postanowień ocenionych jako niedozwolone , nie można potwierdzić zgodnego zamiaru stron co do zawarcia umowy o treści ich pozbawionej ,

3. art. 69 ust. 3 Prawa bankowego w zw. z art. 385 ¹ §1 i 2 kc wobec nie uwzględnienia, iż na podstawie tego przepisu mimo wyeliminowania postanowień abuzywnych , umowa stron nadal może być wykonywana,

4. art. 410 §1 i 2 kc w zw z art. 405 kc jako następstwa uznania dochodzenia przez powodów żądania zapłaty za uzasadnione mimo , iż brak było ku temu rzeczywistych podstaw w sytuacji gdyż umowa z dnia 15 kwietnia 2008r nie mogła być uznana za nieważną,

5. art. 498 §2 kc w zw z art. 499 kc wobec nietrafnego niezastosowania tego przepisu i nie uwzględnienie zarzutu potrącenia wierzytelności wzajemnej podniesionego przez bank , w warunkach gdy zarzut ten, sformułowany jako ewentualny, był skuteczny ,

6. art. 496 kc w zw z art. 497 kc wobec niezasadnego nieuwzględnienie zarzutu zatrzymania w odniesieniu także do wierzytelności banku z tytułu wynagrodzenia za korzystanie przez powodów z udzielonego im kapitału kredytu [ kwota 112 224, 27 zł ] mimo , że także i w tej części zarzut był sformułowany skutecznie , także
7. art. 481 §1 kc w zw. z art. 496 kc 498 kc poprzez zasądzenie na rzecz powodów , mimo podzielenia w części dotyczącej kwoty kapitału [ 370 000 złotych ] sformułowanego przez bank zarzutu zatrzymania, odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu , uznanego za zasadnie dochodzone, świadczenia pieniężnego. Zdaniem strony skarżącej , w tej sytuacji , nie można uznawać banku za pozostającego w opóźnieniu w spełnieniu tego świadczenia.

Sąd Apelacyjny nie będzie w tym miejscu przytaczał bardzo obszernej, a przy tym ponad rzeczywista potrzeb rozbudowanej redakcyjnie na pięćdziesięciu jeden stronach /por k. 256-281 akt / , argumentacji strony skarżącej mającej wspierać stawiane zarzuty . Jest to bowiem, z przyczyn teleologicznych, zbędne. Wskazać jedynie należy , że jest ona w istocie powtórzeniem tego stanowiska , które strona pozwana prezentowała w toku postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji.

Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

W swoim stanowisku odnieśli się polemicznie do wszystkich zarzutów na których oparta została konstrukcja środka odwoławczego (...) Bank (...) S.A.

Sprzeciwili się także przeprowadzaniu w postępowaniu apelacyjnym wnioskowanych przez skarżący bank dowodów , podnosząc , że są one dla rozstrzygnięcia niedoniosłe w rozumieniu art. 381 kpc.

Przed rozpoznaniem apelacji , w dniu 11 października 2024r, strona pozwana złożyła pismo procesowe zawierające dowody z których wynikało , że :

a/ w dniu 9 września 2024r pozwany bank wezwał powodów do zapłaty kwot 370 000zł z tytułu zwrotu udzielonego im, na podstawie spornej umowy , kapitału kredytu oraz 45 897, 35 zł , jako także należnej bankowi z tytułu , jak to określił w wezwaniu „ urealnionej wartości kapitału”. Dla dobrowolnego spełnienia tych świadczeń został wyznaczony przez wierzyciela termin do 30 września 2024r.

Wezwania do zapłaty zostały odebrane przez powodów w dniu 19 września 2024r

/ dowód : wezwanie do zapłaty wraz z załącznikami k. 325-330 akt, dowody doręczeń wezwania k. 331-332 akt / ,

b/ w dniu 1 października 2024r (...) Bank (...) S.A. złożył wobec E. i M. M. (1) materialne oświadczenie o potrąceniu obu wskazanych wyżej wierzytelności z wierzytelnością wzajemną kredytobiorców z której wynika zasądzone nieprawomocnie w punkcie I sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2022r., świadczenie w kwocie 166 335,92zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2022r do dnia zapłaty.

Oświadczenie zostało wysłane na adres powodów.

/ dowód : oświadczenie o dokonaniu potrącenia z dnia 1 października 2024r / k. 333 akt., dowód nadania przesyłki z tym oświadczeniem na adres powodów k. 334-335 akt/

Wnioski dowodowe złożyli także powodowie, w piśmie procesowym datowanym na 4 listopada 2024r , a wynikało z nich , że:

c/ oprócz skierowanego w dniu 5 stycznia 2021r wezwania do zapłaty przez pozwany bank kwoty 425117,72 zł., tytułem nienależnie spełnionych przez nich świadczeń w okresie od 15 maja 2008r do 15 listopada 2020r wraz z odsetkami , na które pozwany bank odpowiedział negatywnie w piśmie datowanym na 26 stycznia 2021r , E. i M. M. (1) , w dniu 23 września 2024r wezwali bank do zapłaty dalszego świadczenia pieniężnego spełnionego przez niech nienależnie w okresie pomiędzy 15 grudnia 2020r do 16 września 2024r., tytułem spłaty kredytu , w kwocie 164 832 , 42 zł a także w kwocie 230, 54 zł , którą bank pobrał tytułem prowizji, wraz z odsetkami liczonymi od daty wymagalności roszczenia o zwrot tych kwot.

Zgodnie z wezwaniem , świadczenie miało zostać dobrowolnie spełnione w terminie trzech dni od daty otrzymania wezwania.

Drugie z opisanych wezwań , zostało doręczone bankowi w dniu 24 września 2024r. Zakreślony przez wierzycieli termin jego spełnienia upłynął z dniem 27 września 2024r

/ dowód : historia operacji na rachunku powodów , służącego do obsługi kredytu , za okres pomiędzy 15 października 2020r do 16 września 2024r/- k. 338-341 akt , wezwanie do zapłaty z dnia 5 stycznia 2021 k. 49-50 , odpowiedź banku z dnia 26 stycznia 2021r k.51-52 , wezwanie do zapłaty skierowane przez powodów do strony pozwanej w dniu 23 września (...) k. 342 , dowód doręczenia wezwania k. 343 akt/,

d/ W dniu 30 września 2024r powodowie złożyli wobec pozwanego banku materialne oświadczenia o potraceniu ich wierzytelności , których źródła ściśle oznaczyli [zidentyfikowali ] z wierzytelnością (...) Bank (...) S.A. z tytułu udzielonego kapitału [ kwota 370 000zł] . W tym oświadczeniu jednoznacznie wskazali , że w ten sposób doszło do wygaśnięcia wierzytelności drugiej strony ze wskazanego tytułu a nadto , że swoim oświadczeniem nie obejmują wierzytelności , której dochodzą w rozstrzyganej obecnie sprawie.

Wskazywali też , że materialny skutek dokonanego przez nich potrącenia – zważywszy na jego treść i przyjęty w nim sposób zaliczania poszczególnych wierzytelności na poczet długu wobec banku z tytułu udzielonego kapitału powoduje , że bank nadal pozostaje ich dłużnikiem w zakresie sumy 148 771, 24 zł .

To oświadczenie zostało doręczone bankowi w dniu 2 października 2024r.

/ dowód : oświadczenie o potrąceniu złożone przez powodów dniu 30 września 2024r k. 344 akt /, dowody nadania i odbioru tego dokumentu przez bank k. 345 akt /.

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 25 marca 2025r., pełnomocnik strony pozwanej nie zakwestionował wiarygodności dokumentów złożonych przez powodów przy piśmie z dnia 4 listopada 2024r., a także nie negował skutku materialnego jaki wynikał ze złożenia przez małżonków M. materialnego oświadczenia o potrąceniu ich wierzytelności z wierzytelnością wzajemną banku z tytułu udzielonego kapitału.

Pełnomocnik banku cofnął także dotąd pootrzymywany przez stronę pozwaną w apelacji zarzut zatrzymania.

/ por. zapis dźwiękowy rozprawy z dnia 25 marca 2025r minuty 15-21 , zapis skrócony k. 355v akt /.

Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Nie można , w ostatecznym wyniku , podzielić żądanego z zarzutów na których opiera się jego konstrukcja.

Rozpoczynając ich ocenę od zarzutów procesowych oraz podnoszonych nieprawidłowości w zakresie ustaleń faktycznych , wskazać na wstępie należy , iż zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia.

Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Z kolei skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc i funkcjonalnie z nim powiązanego zarzutu / zarzutów / faktycznych , wymaga od strony wykazania na czym, , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .

Uwzględniając przedstawione generalia i przez ich pryzmat analizując ponad rzeczywistą potrzebę rozbudowaną redakcyjnie formę weryfikowanych zarzutów [ nie tylko formalnych i faktycznych ale także materialnych ] jak również uwzględniając także powołane dla ich uzasadnienia , także zbędnie rozbudowane motywy , uznać należy , że powołana motywacja , wyklucza uznanie ich za uzasadnione .

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , zdaniem banku, poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej , interpretacji jej postanowień w tym w szczególności wynikających z §2 ust. 1 -3 , §4 ust 1 a i §9 ust. 2 umowy z dnia 15 kwietnia 2008r , którą skarżący uznaje za prawidłową, a jego zdaniem , w jej w świetle , nie ma podstaw do uznania umowy za nieważną dla braku niedozwolonego charakteru tej części postanowień , które tak kwalifikują powodowie , a za nimi Sąd I instancji.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla oparcia ich obu.

Jedynie na marginesie i dla porządku należy dostrzec , że zarzucając błąd oceny zeznań powodów w zakresie braku możliwości negocjowania postanowień umowy czy też niedostatecznego informowania ich przez pracowników banku , a wcześniej pracownika firmy pośredniczącej w zawarciu umowy, o ryzyku walutowym związanym z nią , czy też wady ustaleń w zakresie swobody banku w określeniu danych kursowych zawartych w Tabeli Kursów, strona pozwana opiera swoje stanowisko na własnej interpretacji wskazanych postanowień umowy stron albo też wyciąga korzystne dla swojego stanowiska procesowego wnioski ze sposobu postępowania kredytobiorców w tym z aprobaty przez nich dla postanowień wynikających z wzorca stosowanego przez poprzednika prawnego strony pozwanej.

Już w tym miejscu należy także dodać , że ocena abuzywności postanowień umowy kredytowej następuje według stanu na dzień jej podpisania , stąd to , czy kursy walut ujęte w Tabeli Kursów stosowanej przez (...) Bank SA miały czy też nie charakter rynkowy , nie miało dla tej oceny znaczenia.

Relewantne było dla dokonywanej oceny to , że w chwili związania się umową z bankiem małżonkowie M. nie mieli żadnego wpływu na to , w jaki sposób wielkości wskazane w Tabeli stosowanej przez bank , będą kształtowane.

Tym samym to na nich zostało przerzucone w całości wynikające stąd ryzyko wzrostu kursu [ ryzyko walutowe ]

Samo potwierdzenie przez powodów w drodze oświadczeń podpisanych wobec drugiej strony, uzyskania pewnych informacji o tym ryzyku oraz , iż ryzyko to aprobując , przyjmują na siebie jego konsekwencje dla potencjalnej skali ich zobowiązania kredytowego, nie oznacza , że tym samym, iż kredytobiorcy mieli pełną , zapewnioną przez bank wiedzę o skali ryzyka walutowego związanego z możliwym przyszłym rozmiarem ich świadczenia, które przez dwie dekady mieli spełniać wobec kredytodawcy.

Trzeba przy tym wskazać jeszcze , iż z ustaleń dokonanych w sprawie wynika ,iż kredytobiorcom nie przedstawiono przygotowanej , w graniach ówczesnych możliwości wyznaczonych dostępnymi danymi informacji o zmienności kursów CHF wobec złotówki dłuższym czasie , a przy tym rzetelnej , transparentnej , przedstawionej w przystępnej w formie , dla osób nieprzygotowanych profesjonalnie, symulacji rozmiarów ich świadczenia w zależności od potencjalnej zmiany kursów waluty szwajcarskiej w czasie mimo , że mieli się zobowiązać z bankiem zobowiązanie na dwadzieścia lat. Kredytodawcy nie uzyskali też, w ten sam sposób udzielonej , informacji o tym jak potencjalna zmiana kursu wpłynie nie tylko na wymiar rat kapitałowo odsetkowych , które ich będą obciążać ale również jak ta zmiana wpływać będzie na ogólne saldo wzajemnych zobowiązań .

Odwołując się do wskazanej wyżej generalnej reguły zgodnie z która zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy podnoszony tego rodzaju błąd Sądu niższej instancji miał wpływ na ostateczny wynik sprawy, jako niezasadne , właśnie dla braku takiej zależności , należy ocenić pozostałe sformułowane przez stronę pozywaną zarzuty procesowe.

Zarzut naruszenia art. 235 ²§1 pkt 2 w zw. z art. 227 i 278 §1 kpc nie jest dlatego , że nie przeprowadzenie przez Sąd Okręgowy dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości wnioskowanego przez stronę skarżącą , które za jego pośrednictwem jest krytykowane nie miało wpływu na wynik sprawy.

W szczególności przy przyjęciu przez Sąd I instancji - ocenionego jako trafne - stanowiska, zgodnie z którym ocena abuzywności postanowień umownych następuje na dzień zawarcia umowy i bez znaczenia dla niej pozostaje sposób jej wykonywania, w tym zamiany w zakresie praw i obowiązków stron po tej dacie , jak również fakt , że Sąd nie jest uprawniony do zastępowania postanowień uznanych za abuzywne innymi , wynikającymi z treści norm obowiązujących w prawie krajowym , a powodowie stanowczo nie byli zainteresowani w utrzymaniu umowy pozbawionej tych niedozwolonych postanowień , przeprowadzenie tego dowodu nie służyło poczynieniu ustaleń relewantnych dla rozstrzygnięcia.

Skoro tak , to zarzut podważający zasadność tej decyzji procesowej należało odeprzeć.

Jego nie podzielenie skutkowało także oddaleniem zawartego w apelacji wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu odwoławczym.

Z tej samej przyczyny zbędności , Sąd II instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z wnioskowanego przez skarżący bank opracowania naukowego, tym bardziej , że jak przyznała strona pozwana dowód ten miał jedynie wzmocnić argumentację prezentowaną w postępowaniu przez kredytodawcę.

/ por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 25 marca 2025r., minuty 9-10 , zapis skrócony k. 355 v akt/.

Uznanie , że żaden z zarzutów procesowych i dotyczących ustaleń , na których opiera się konstrukcja apelacji (...) Bank (...) SA nie są uzasadnione ma ten skutek , iż ustalenia dokonane przez Sąd I instancji jako prawidłowe , Sąd II instancji przyjmuje za własne.

Wymagają one uzupełnienia tylko o wskazane wyżej okoliczności , zaistniałe już na apelacyjnym etapie sporu stron, a dotyczące formułowanych przez oponentów procesowych wezwań do zapłaty oraz materialnych oświadczeń o potrąceniach wzajemnych wierzytelności pieniężnych.

Ich panowanie w tym miejscu nie jest celowe.

W odwołaniu się do faktów ustalonych w sprawie , w tym tych o które Sąd Odwoławczy uzupełnił okoliczności skonstatowane przez Sąd niższej instancji ,

nie można podzielić także żadnego ze sformułowanych przez stronę pozwaną zarzutów materialnych.

Na wstępie ich oceny należy zwrócić uwagę , że przepisy art. 385 ¹ i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych, mają charakter szczególny w stosunku do tych norm kodeksu cywilnego na podstawie których można ustalić nieważność czynności prawnej , jako niezgodnej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. /art. 58 §1 i 2 kc /.

Stanowią one implementację w polskim prawie postanowień Dyrektywy nr 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać ich wykładni w świetle brzmienia i celu Dyrektywy, tak by osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385 ¹kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne. Na jej podstawie konsumenci [ w rozpoznawanej sprawie taki status powodów w relacji umownej z bankiem nie był kwestionowany ] są chronieni przed upadkiem całej umowy. Co więcej, mogą również [ czego w rozstrzyganym sporze małżonkowie M. nie uczynili, zrezygnować z przysługującej im ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami umowy, co spowoduje , że to oni decydują o tym , czy jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać.

Wbrew rozbudowanej redakcyjnie argumentacji strony pozwanej, Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 ¹ §1 i 2 kc , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron, w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie,[ klauzula indeksacyjna ] , przy zastosowaniu kursu waluty szwajcarskiej według Tabeli Kursów obowiązujących u jego poprzednika prawnego strony pozwanej (...) Bank SA. [klauzula ryzyka walutowego].

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powodowie jako klienci banku - nie mieli żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę na podstawie stosowanego wzorca umownego, ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie E. i M. M. (1) udostępnione oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe także płacone przez konsumentów w złotych , wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadzi do nieważności umowy jako całości albowiem nie może ona nadal funkcjonować w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące dla nich , mających wskazany wyżej status.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcami uzgodnione indywidualnie.

W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Powodowie zaaprobowali jedynie wybór gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę.

Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień [ obu klauzul ] których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn. akt IV CSK 443/18/.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z 15 kwietnia 2008r. nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , wbrew argumentacji strony apelującej, Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, iż kwestionowane przez powodów postanowienia umowne dotyczyły świadczenia głównego stron.

Po wahaniach w orzecznictwie sądowym w chwili obecnej za utrwalone należy przyjmować zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego w m. in. kredytach denominowanych w walucie obcej .

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18./

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorców. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez nich wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie ich kontroli pod kątem abuzywności było możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 ¹ § 1 zd. drugie k.c.) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy małżonkowie M. mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na ich rzeczywiste saldo wieloletniego zobowiązania kredytowego przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres dwudziestu lat.

W szczególności brak było, w dniu zawierania umowy możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego zobowiązanych wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów ,stosowanej przez poprzednika prawnego strony pozwanej .Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej decyzji banku. Klienci nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani tym bardziej jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli kursowej, a co za tym idzie klauzuli ryzyka kursowego nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17/.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż kredytobiorcy zostali przed podpisaniem umowy w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie .

Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony poprzez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd ryzyku walutowym , co miały potwierdzać blankietowe oświadczenia podpisane przez kredytobiorców. Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 ¹ §1 k.c. nie budzi wątpliwości, że postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18/

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega w tym wypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18/.

Nie ma znaczenia dla oceny niedozwolonego charakteru tych postanowień to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej podpisaniu, zmieniała się jej treść.

Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonywana jest bowiem według stanu z chwili zawarcia umowy

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17/.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów od początku sporu było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja postanowień zakwestionowanych przez małżonków M. z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsument - kredytobiorca - ma otrzymać od drugiej strony- jak w rozstrzyganej sprawie w złotówkach - po przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej , a następnie spełnić na rzecz banku świadczenia złotówkowe określane w odwołaniu się do kursu sprzedaży waluty szwajcarskiej przez bank.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią związane ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Uznając , z tych powodów , za niezasadne kolejne zarzuty materialne strony pozwanej naruszenia art. 65 §2 kc w zw. z art. 58 §3 kc , 58 §1 kc i 358 §2 kc oraz art. 69 ust. 3 ustawy prawo bankowe , które apelujący bank wywodził właśnie z oceny o możliwości wypełnienia powstałych w ten sposób luk w umowie stron, postanowieniami wynikającymi z innych norm prawa krajowego , dodać także należy , iż

nie można w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w kwietniu 2008 r było zawarcie umowy kredytu denominowanego w walucie obcej bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz waloryzowanych do takiego zagranicznego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty , takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć również sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek ,iż tego rodzaju zabiegi , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy przy wyeliminowaniu jedynie postanowień składających na mechanizm przeliczenia według danych dotyczących wzajemnych relacji kursowych , na możliwość sięgnięcia po które starała się wskazywać w czasie trwania postępowania rozpoznawczego strona pozwana, są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy , iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.

Nie dałoby się takiego przekształcenia stosunku umownego pogodzić także z celem w jakim zobowiązanie kredytowe było przez konsumentów wówczas zaciągane. E. M. i M. M. (1) chcieli otrzymać od banku nie walutę obcą ale kwotę wyrażoną w złotych polskich z przeznaczeniem na zakup nieruchomości w B..

Wszystko to prowadzi do wniosku , wbrew odmiennemu stanowisku strony pozwanej , że Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów wykładni i subsumpcji dotąd omówionych norm materialnych, uznając podnoszoną przez powodów , jako przesłankę rozstrzygnięcia , nieważność umowy z 15 kwietnia 2008r za usprawiedliwioną

Odeprzeć wobec tego należy , jako chybiony, kolejny zarzut tego rodzaju w ramach którego apelujący bank zakwestionował zastosowanie przez Sąd Okręgowy dla oceny roszczenia pieniężnego powodów art. 410 §1 i 2 kc w zw z art. 405kc.

W warunkach, gdy podnoszonego błędu upatrywał jedynie w tym , iż umowa stron nie może być uznana za nieważną w całości ,[ a wobec tego bank nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia pieniężnego objętego zadaniem zapłaty ] , wystarcza wskazać , że przepisy te zostały zastosowane prawidłowo. Stanowią one bowiem podstawę potwierdzenia istnienia po stronie kredytodawcy obowiązku zwrotu tego świadczenia , które stanowiło część łącznie zapłaconych przez kredytobiorców kwot świadczonych w wykonaniu zobowiązania wynikającego z umowy. Były to [ w tym suma dochodzona pozwem] świadczenia , które ab initio nie miały ważnej podstawy. /condictio sine causa/.

Nie ma racji strona pozwana podnosząc zarzuty materialne, za pośrednictwem których kwestionuje stanowisko prawne Sądu I instancji w odniesieniu do zarzutu zatrzymania.

Przypomnieć należy , iż w punkcie III sentencji zaskarżonego wyroku, Sąd Okręgowy uwzględnił ten zarzut banku do kwoty udzielonego kapitału [ kwota 370 000zł ]

Strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 496 kc i 497 kc twierdziła , że powinien zostać uwzględniony także w zakresie [ dalszej] sumy 112 224, 27zł , którą identyfikowała z należnym jej świadczeniem z tytułu korzystania przez powodów z udzielonego kapitału.

Pomijając już nawet , że ostatecznie, na rozprawie apelacyjnej w dniu 25 marca 2025r pełnomocnik procesowy banku zarzut zatrzymania cofnął/ por k. 355 v akt /, dla zapewnienia kompletności stanowiska Sadu Odwoławczego trzeba powiedzieć, iż zarzut ten jest merytorycznie nieuzasadniony albowiem w postępowaniu rozpoznawczym bank nie dowiódł , że wierzytelność z której takie świadczenie byłoby mu wobec kredytobiorców należne , rzeczywiście mu przysługiwała.

Co więcej i przede wszystkim , zgodnie z najnowszym orzecznictwem TSUE służącym wykładni Dyrektywy 93/13/ EWG , bank- przedsiębiorca- w warunkach potwierdzenia abuzywności postanowień wzorca , który stosuje w relacjach umownych z klientami mającymi status konsumentów , gdy umowa z tej przyczyny zostaje uznana za nieważną , może domagać się skutecznie , w ramach wzajemnych rozliczeń stron , zwrotu jedynie kwoty odpowiadającej udzielonemu kapitałowi.

/ por. jedynie ilustracyjnie postanowienie TSUE z dnia 11 grudnia 2023 , sygn. C- 756/22 – powołane za zbiorem Lex-el/

Odpierając zatem ten zarzut jako nieuzasadniony, dodać jeszcze należy dla uporządkowania dalszej części wywodu , że poza zakresem oceny apelacyjnej Sądu Odwoławczego musiało pozostać to, czy zasadnym był zarzut zatrzymania , który Sąd niższej instancji uwzględnił w punkcie III sentencji wyroku z dnia 22 czerwca 2022r.

W sytuacji, gdy tylko strona pozwana zaskarżyła orzeczenie poddane kontroli instancyjnej , ocena zasadności tej części wyroku była wyłączona skoro jej podjęcie, nawet potencjalnie, mogłoby doprowadzić do zmiany wyroku wbrew zakazowi reformationis in peius , statuowanego przez art. 384 kpc.

Nie ma racji bank także, podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 481 §1 kc w zw. z art. 496 kc poprzez to , iż pomimo uwzględnienia w części zarzutu zatrzymania , zasądził na rzecz powodów świadczenie pieniężne wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Ponownie odwołując się do orzecznictwa TSUE, wykładającego postanowienia Dyrektywy 93/13/EWG powiedzieć należy , że dla możliwości dochodzenia przez konsumentów odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia rozliczeniowego kwalifikowanego jako nienależne , doniosłe jest jedynie to , czy klienci przedsiębiorcy stosującego niedozwolone klauzule umowne , dokonali wezwania do jego dobrowolnej zapłaty.

W konsekwencji [ przy wykluczeniu możliwości skutecznego powołania się przez przedsiębiorcę na zarzut zatrzymania wobec świadczenia zwrotnego formułowanego przez słabszą stronę umowy kredytowej czynności prawnej z której Sąd Odwoławczy nie wyciągnął następstw orzeczniczych tylko z powodu o jakim była mowa wyżej ], zasądzenie kwoty świadczenia dochodzonego w postępowaniu przez małżonków M. wraz z odsetkami było , wbrew stanowisku apelującego , uzasadnione.

/ por. w tej materii także , wskazany jedynie przykładowo wyrok TSUE z dnia 14 grudnia 2023r , sygn. C- 28/22 w szczególności punkt 71 oraz punkty 83-87 , powołany za zbiorem Lex- el/ .

Nie ma znaczenia dla odwoławczej oceny wyroku Sądu I instancji to, co potwierdzają dowody zgłoszone przez strony już po zamknięciu rozprawy przez Sąd niższej instancji , na etapie postępowania apelacyjnego.

A wynika z nich , iż obydwie skierowały wobec oponentów procesowych wezwania do zapłaty świadczeń wzajemnych oraz złożyły materialne oświadczenia o potrąceniu, stanowiących ich podstawę wierzytelności pieniężnych.

W pierwszej kolejności dostrzec należy , że wezwanie skierowane przez (...) Bank (...) S.A. do powodów w dniu 9 września 2024r., doręczone im 19 września 2024r o zapłatę świadczeń z tytułu zwrotu udzielonego kapitału [ kwota 370 000 zł.] oraz kwoty 45 897, 35zł z tytułu , jak to ujął bank „ urealnienia wartości kapitału „ może być ocenione jako skuteczne tylko w odniesieniu do pierwszej z tych należności.

Strona pozwana nie starała się nawet wyjaśnić w postępowaniu odwoławczym , nie mówiąc już o dowodowym wykazaniu tego , na jakiej podstawie przynależy jej , wobec małżonków M. , drugie w kolejności ze wskazanych świadczeń i w jaki w sposób zostało ono ilościowo oznaczone.

Już tylko na marginesie należy wskazać , że o ile suma 45 897, 35zł miałaby odpowiadać wynagrodzeniu za korzystanie z kapitału przez powodów a „ urealnienie wartości „ tegoż wypełnia pojęcie tego wynagrodzenia , to z przyczyn wskazanych wyżej , tym bardziej suma ta , w ramach rozliczeń stron nieważnej umowy kredytowej , nie byłaby bankowi należna.

Zatem uznając , że materialny zarzut potrącenia , złożony przez bank wobec wierzytelności wzajemnej powodów objętej sporem w rozstrzyganej sprawie, datowany na 1 października 2024r., w połączeniu z procesowym zarzutem potrącenia zawartym w piśmie procesowym z dnia 11 października 2024r / por. k. 324 i 336 akt / mógłby potencjalnie odnieść skutek o którym mowa w art. 498 §2 kc tylko w odniesieniu do wierzytelności z tytułu udzielonego kapitału [ kwota 370 000zł ] z datą 1 października 2024r .

W tym bowiem dniu wierzytelność ta , w warunkach upływu w dniu 30 września 2024r terminu w którym powodowie powinni byli , zgodnie z wezwaniem kredytodawcy, dobrowolnie spełnić to świadczenie, stała się wymagalna.

Skutek taki nie mógł jednak nastąpić albowiem wcześniej doszło do umorzenia tej wierzytelności banku , a skutek ten nastąpił , w zakresie odpowiadającej jej pełnej wysokości już dniem 26 stycznia 2021r , biorąc pod rozwagę skutek wsteczny potrącenia, , statuowany przez art. 499 in fine kc.

Wówczas strona pozwana odpowiedziała odmownie na wezwanie powodów datowane na 5 stycznia tego roku , w którym domagali się zwrotu spełnionych nienależnie świadczeń kredytowych , w okresie pomiędzy 15 maja 2008 i 16 listopada 2020r.- w łącznej [ naówczas ] kwocie 425 117, 72 zł. / por k. 49-51 akt/.

Wprawdzie materialne oświadczenie o potrąceniu tej wierzytelności [ poza innymi szczegółowo oznaczonymi w oświadczeniu powodów ] , złożyli wobec (...) Bank (...) S.A. w dacie 30 września 2024r / a strona przeciwna otrzymała je w dniu 2 października 2024r - por k. 345 akt / , tym nie mniej właśnie wsteczny skutek potrącenia spowodował , że nastąpił on - wygaszając niższą wierzytelność banku w całości wcześniej, [ 26 stycznia 2021r ] aniżeli strona pozwana zdecydowała się ją zgłosić do potrącenia z pretensją finansową małżonków M. , poddaną pod osąd w rozstrzyganej sprawie.

Nieco uogólniając , wsteczny skutek umorzenia spowodował że w dniu 1 października 2024r (...) Bank (...) S.A. nie dysponował już wobec powodów wierzytelnością z tytułu zwrotu kapitału , stąd jego oświadczenie materialne nie mogło odnieść skutku umorzenia m. in. do wierzytelności powodów stwierdzonej w punkcie III sentencji zaskarżonego wyroku.

Już tylko dla porządku zauważyć należy , że w oświadczeniu o potrąceniu , które powodowie złożyli w dniu 30 września 2024r stanowczo stwierdzili , że ta wierzytelność o którą toczy się spór w rozstrzyganej sprawie, nie jest nim objęta / por. k. 344 v akt/ .

Z podanych powodów w uznaniu , że także żaden zarzutów materialnych nie jest uzasadniony , Sąd Apelacyjny oddalił apelację , na podstawie art 385 kpc w z art. 385 ¹, 496 , 497, 498 i 499 kc oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Prawo bankowe [jedn. tekst DzU z 2002 poz.2324]. / pkt I sentencji motywowanego orzeczenia /

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc i wynikającej z niego dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Kwota należna wygrywającym powodom łącznie od przerywającej strony pozwanej , odpowiadając wynagrodzeniu ich pełnomocnika - adwokata stanowiąc pochodną wskazanej w środku odwoławczym wartości przedmiotu zaskarżenia , została ustalona na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800].

Sąd Odwoławczy zasądził te należność wraz z odsetkami , będąc do tego obowiązany z urzędu na podstawie art. 98 §1 ¹ kpc w zw. z art. 391 §1 kpc / pkt II sentencji uzasadnianego wyroku/