Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 kwietnia 2025 r

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Madelaine Touahri

po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa M. M. (1) i S. M. (1)

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o ustalenie

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I C 2078/21

I.  oddala apelację ,

II.  zasądza od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powodów M. M. (1) i S. M. (1) łącznie kwotę 8 100 zł / osiem tysięcy sto złotych/ z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia , którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 1570/22

UZASADNIENIE

Zgodnie z treścią art. 327 ¹ § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia niepieniężnego powodów o ustalenie nieważności umowy kredytowej zawartej w dniu 26 czerwca 2009r, poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając w całości , zgłoszone przez powodów M. M. (1) i S. M. (1) , jako główne , w pozwie przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W., roszczenie o ustalenie nieważności umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty franka szwajcarskiego , zawartej w dniu 26 czerwca 2009r. przez powodów z (...) Bank S.A. z powodu niedozwolonego charakteru niektórych postanowień, jest nieważna oraz domagających się obciążenia przeciwnika procesowego kosztami sporu,

w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych , a także postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022r :

- ustalił , że umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...), waloryzowany kursem CHF, zawarta w dniu 26 czerwca 2009 r. pomiędzy powodami a (...) Bankiem S.A. (poprzednikiem prawnym strony pozwanej) jest nieważna [pkt I ] oraz ;

-zasądził od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powodów M. M. (1) oraz S. M. (1) łączenie , tytułem zwrotu kosztów procesu, kwotę 11.817 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty[ pkt II sentencji wyroku ] .

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia.

W dniu 25 maja 2009 r. powodowie złożyli wniosek o udzielenie kredytu hipotecznego „(...)” , w ramach promocji (...) w wysokości 430.000 zł, z przeznaczeniem na refinansowanie innego kredytu hipotecznego. Jako walutę kredytu wskazali franka szwajcarskiego , okres spłaty - 348 miesięcy, spłacanego w równych ratach kapitałowo-odsetkowych do dnia 15-tego każdego miesiąca.

We wniosku podali, że oboje posiadają wykształcenie wyższe i prowadzą działalność gospodarczą - powód jako dziennikarz, a powódka - doradztwo prawne nieruchomości. M. M. (1) podała adres prowadzonej przez nią firmy- K. ul. (...). Jako zabezpieczenie kredytu powodowie wskazali hipotekę na nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, którego są właścicielami.

Wraz z wnioskiem powodowie złożyli oświadczenie, zgodnie z którym reprezentant (...) Bank S. A. przedstawił im w pierwszej kolejności ofertę kredytu hipotecznego w polskim złotym i po zapoznaniu się z tą ofertą powodowie zdecydowali się na dokonanie wyboru oferty kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem waluty obcej, mając pełną świadomość ryzyka związanego z tym produktem, w szczególności tego, że niekorzystna zmiana kursu waluty oraz wysokości spreadu walutowego spowoduje wzrost comiesięcznych rat spłaty kredytu i całego zadłużenia. Ponadto oświadczyli, że zostali poinformowani o ponoszeniu ryzyka zmiany stopy procentowej polegającego na tym, iż że w wyniku niekorzystnej zmiany stopy procentowej może ulec zwiększeniu comiesięczna rata spłaty kredytu oraz wartość całego zaciągniętego zobowiązania. Potwierdzili także otrzymanie prezentacji symulacji kredytowych obrazujących wysokość comiesięcznych rat spłaty kredytu oraz kosztów obsługi kredytu wg. kursów wymiany walut, wysokości spreadu walutowego i stóp procentowych obowiązujących w Banku w dniu złożenia wniosku o kredyt i wysokości comiesięcznych rat spłaty kredytu oraz kosztów obsługi kredytu w przypadku niekorzystnych wahań kursów walut, zmiany wysokości spreadu walutowego, zmiany wysokości stóp procentowych.

Bank w dniu 9 czerwca 2009 r. wydał decyzję kredytową uwzględniającą wniosek powodów, przyznając im kwotę 447.726.63 zł , w walucie waloryzacji kredytu czyli franku szwajcarskim.

W dniu 26 czerwca 2009 r. w K. powodowie M. M. (1) i S. M. (1) zawarli z poprzednikiem prawnym strony pozwanej - (...) Bank

S.A. z siedzibą w W. - umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...), waloryzowany kursem CHF, który miał być przeznaczony na refinansowanie trzech kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe w (...) Banku S.A. oraz sfinansowanie składki ubezpieczenia spłaty rat kredytu.

W umowie zawarto m.in. następujące postanowienia:

- cel kredytu:

1) refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe (...) przyznanego przez (...) Bank S.A. na podstawie umowy nr (...) z 12 stycznia 2007 r.;

2) refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe przyznanego przez (...) Bank S.A. na podstawie umowy nr (...) z 20 stycznia 2005 r;

3) refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe przyznanego przez (...) Bank S.A. na podstawie umowy nr (...) z 26 listopada 2002 r.;

4) sfinansowanie składki ubezpieczenia spłaty rat kredytu (§1 pkt 1 umowy );

- kwota kredytu: 447.726.63 zł (§1 pkt 2);

- waluta waloryzacji frank szwajcarski (§1 pkt 3);

- kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec dnia 8 czerwca 2009 r. wg. kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. wynosi 153.889.67 CHF. Jednak ma ona charakter informacyjny i nie stanowi zobowiązania banku. Wartość kredytu wyrażona w walucie obcej w dniu uruchomienia kredytu może być różna od podanej w niniejszym punkcie (1 pkt. 3A);

- okres kredytowania wynosi 348 miesięcy, tj. od dnia 26 czerwca 2009 r. do dnia 26 czerwca 2038 r. (§ 1 pkt 4);

-wariant spłaty kredytu to równe raty kapitałowo - odsetkowe, spłacane do 15-tego dnia każdego miesiąca (§ 1 ust. 5 i 6);

- jako zabezpieczenie umowy kredytu ustanowiono m.in. hipotekę kaucyjną do kwoty 671.589.95 zł ustanowioną na nieruchomości stanowiącej własność kredytobiorców położonej w K. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy (...) w K. prowadzi księgę wieczystą nr (...) (§ 2 i §3 pkt 1);

- spłata kredytu miała następować na podstawie nieodwołalnego przez czas trwania umowy,

zlecenia dokonywania przelewu ze wskazanego przez kredytobiorcę rachunku bankowego (§ 6 ust. 1);

- kredyt był oprocentowany wg. zmiennej stopy procentowej, która w dniu wydania decyzji kredytowej ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M dla franka szwajcarskiego z dnia 30 marca 2009 r. wynosząca 0.40% , powiększona o stałą w całym okresie kredytowania, marżę banku w wysokości 6.80% (§9 ust. 1 i 2);

- kredyt miał być spłacany w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych w terminach i kwotach zawartych w harmonogramie spłat, który sporządzony został w walucie frank szwajcarski (§10 ust. 1 i 2);

- raty kapilałowo-odsetkowe były spłacane w złotych polskich, po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży z (...) Bank S.A. obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (§ 10 ust. 4);

- wcześniejsza spłata całości kredytu lub raty kapitałowo- odsetkowej , a także spłata przekraczająca wysokość raty powodowała , że kwota spłaty była przeliczana po kursie sprzedaży CHF. z Tabeli Kursowej banku obowiązującym na dzień i godzinę spłaty (§ 12 ust. 5);

- w razie nieterminowej spłaty kredytu lub następnego dnia po okresie wypowiedzenia, wierzytelności banku były traktowane jako zadłużenie przeterminowane, lub w przypadku wypowiedzenia umowy, kwota kapitału jako zadłużenie przeterminowane. Od kapitału przeterminowanego bank miał prawo naliczać odsetki w wysokości określonej w Tabeli Oprocentowania dla należności przeterminowanych w walutach obcych, której wysokość wyznaczana jest jako suma oprocentowania nominalnego i marży banku (§15 ust. 1 i 2);

- z chwilą wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego lub od dnia wytoczenia powództwa o zapłatę bank dokonywać mógł przeliczenia wierzytelności na złote po kursie sprzedaży CHF z (...) Banku S.A. z dnia wystawienia (...) lub wytoczenia powództwa (§ 15 ust. 4);

- wysokość opłat i prowizji mogła ulegać zmianom. Zmiany wysokości opłat i prowizji mogły nastąpić w przypadku zmiany któregoś z parametrów rynkowych takich jak: stopa inflacji, kursy walutowe, referencyjne stawki oprocentowania ustalane przez NBP oraz w zakresie wynikającym ze zmiany tych parametrów. O zmianach stawek i opłat prowizji kredytobiorca był informowany na piśmie wraz z podaniem daty ich wejścia w życie. (§ 19 ust. 2 );

- w stosunku do kredytobiorców, którzy przystąpili do promocji ..(...)" na podstawie „Wniosku o udzielenie kredytu hipotecznego (...)

walutowy oraz Regulaminu promocji (...) , bank udzielał kredytu na warunkach określonych w niniejszej umowie oraz w ww. Regulaminie Promocji.

Kredytobiorcy oświadczyli , że przed zawarciem niniejszej umowy otrzymali Regulamin promocji (...) oraz zobowiązują się do przestrzegania jego postanowień (§ 29 ust. 1); a ponadto , iż :

zostali dokładnie zapoznani z kryteriami zmiany stopy procentowej kredytu, zasadami modyfikacji oprocentowania kredytu, mają świadomość iż zmiana wysokości oprocentowania kredytu dokonana zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy będzie wpływać na wysokość rat kredytu oraz na wzrost kosztów' obsługi kredytu. Kredytobiorcy stwierdzili , że w pełni akceptują zasady zmiany stopy procentowej. Potwierdzili również , że zostali dokładnie zapoznani z warunkami udzielania kredytu złotowego , waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptują oraz , iż są świadomi, że z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe oraz ryzyko zmiany spreadu walutowego, a ich konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych, mogą mieć wpływ na wysokość rat kredytu oraz wzrost kosztów obsługi kredytu (§ 30);

- zgodnie z § 25 umowy kredytu integralną cześć umowy stanowił Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych - w ramach (...). W Regulaminie wskazano m.in., że :

- (...) udziela kredytów i pożyczek w złotych polskich oraz kredytów i pożyczek złotowych, waloryzowanych kursem walut wymienialnych. Kredyty i pożyczki waloryzowane kursem walut wymienialnych mogą być waloryzowane kursem następujących walut: USD/EUR/CHF/GBP według tabeli kursowej (...) Banku S.A. (§ I ust. 1 i 7);

- kredyt waloryzowany udzielany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu na wybraną przez kredytobiorcę walutę. Przeliczenia kredytu na walutę waloryzacji (...) dokonuje wg. kursu kupna danej waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującej w dniu i godzinie uruchomienia kredytu. (§ 1 ust. 8);

- wysokość każdej raty odsetkowej lub kapitałowo-odsetkowej kredytu waloryzowanego kursem przyjętej waluty , określona jest w tej walucie obcej , natomiast jej spłata dokonywana jest w złotych, po uprzednim jej przeliczeniu wg kursu sprzedaży danej waluty, określonym w Tabeli Kursowej (...) Banku na dzień spłaty (§ 23 ust. 2);

- wysokość rat odsetkowych i kapitałowo- odsetkowych kredytu waloryzowanego wyrażona w złotych, ulega comiesięcznej modyfikacji w zależności od kursu sprzedaży waluty według (...) Banku S.A. na dzień spłaty (§ 23 ust. 3);

-przewalutowanie kredytu waloryzowanego na złotowy, odbywa się po kursie sprzedaży

dotychczasowej waluty kredytu wg. (...) Banku S.A. (§ 36 ust. 1);

- przewalutowanie kredytu złotowego na waloryzowany, odbywa się po kursie kupna waluty wg. której kredyt ma być waloryzowany z tabeli kursowej (...) Banku S.A. (§ 36 ust. 2);

- przewalutowanie kredytu waloryzowanego w jednej walucie na kredyt waloryzowany w innej walucie odbywa się w sposób następujący (§36 ust. 3):

- przewalutowanie z dotychczasowej waluty po kursie sprzedaży waluty wg tabeli kursowej (...) Banku S.A.- na złotówki.

- przewalutowanie ze złotówek na walutę docelową wg kursu kupna waluty wg. (...) Banku S.A.

W dniu 26 czerwca 2009 r. powodowie złożyli wniosek o wypłatę transzy kredytu w następujący sposób:

1)  kwotę 341.000.00 zł na rachunek (...) Banku S.A. jako refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe (...),

2)  kwotę 38.400.00 zł na rachunek (...) Banku S.A. jako refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe.

3)  kwotę 62.145.00 zł na rachunek (...) Banku S.A. jako refinansowanie kredytu na cele mieszkaniowe.

4)  kwotę 6.181.63 zł na rachunek kredytobiorców prowadzony w (...) Banku S.A. Oddział Bankowości Detalicznej (...).

Poprzednik prawny strony pozwanej wypłacił powodom środki w łącznej kwocie 447.726,63 zł., w sposób wskazany we wniosku.

W dniu 22 listopada 2013 roku dokonano wpisu do rejestru KRS podstawie którego (...) Bank S.A. zmienił nazwę na (...) S.A.

Z dalszej części ustaleń wynika , że:

sporną umowę powodowie zawarli z przy udziale pośrednika kredytowego. Byli zainteresowani otrzymaniem kredytu konsolidacyjnego na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań na cele mieszkaniowe. W dniu złożenia wniosku powodowie byli właścicielami trzech mieszkań .Każdy z nich jednego indywidulanie oraz trzeciego wspólnego, w którym zamieszkiwali. Prowadzona przez powódkę działalność gospodarcza była zarejestrowana pod adresem, pod którym powodowie mieszkali , a która to nieruchomość lokalowa stanowiła jednocześnie zabezpieczenie spłaty kredytu, wyłącznie dla wygody odbioru korespondencji.

Powodowie zakupili kredytowaną nieruchomość na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Cały czas jest ona w ten sposób wykorzystywana. Pozostałe mieszkania były okazjonalnie użyczane lub wynajmowane. Nie była w nich prowadzona działalność gospodarcza.

Przed podpisaniem umowy powodowie zostali ogólnikowo poinformowani o ryzyku kursowym. Pośrednik zachęcał ich do podpisania umowy o kredyt frankowy. W tamtym okresie była to najkorzystniejsza oferta. Kurs franka został im przedstawiony jako bardzo stabilny. Pośrednik przedstawił zalety kredytu waloryzowanego walutą szwajcarską , zwracając szczególną uwagę na korzystne oprocentowanie.

Powodom nie przedstawiono symulacji rat. Nie wiedzieli, w jaki sposób bank ustala kursy. Postanowienia umowy nie podlegały negocjacjom. Powodom przedstawiono gotową umowę, przygotowaną do podpisu.

O potencjalnej nieważności umowy powodowie dowiedzieli się z doniesień medialnych.

W dniu 20 lipca 2018 r. strony zawarły aneks do umowy nr (...) z dnia 26 czerwca 2009 r., zgodnie z którym bank zapewnił kredytobiorcom możliwość dokonywania zmian waluty spłaty rat kapitałowo - odsetkowych kredytu udzielonego na podstawie umowy ze złotych na walutę waloryzacji oraz, z waluty waloryzacji na złote , w okresie obowiązywania umowy.

Dyspozycja zmiany waluty spłaty mogła dotyczyć jedynie rat wymagalnych po dniu zawarcia aneksu. Na ten dzień kredytobiorcy wybrali spłatę rat kapitałowo - odsetkowych w walucie szwajcarskiej. Nadal spłacają zobowiązanie kredytowe w tej walucie.

Pismem z dnia 17 lutego 2021 r. M. i S. M. (1) złożyli do pozwanego banku reklamację zarzucając bezwzględną nieważność zawartej umowy . W związku z powyższym wezwali drugą stronę do zapłaty łącznej kwoty 375.475.30 zł oraz 13.332,40 CHF. Jednocześnie strona pozwana została wezwana do złożenia oświadczenia w trybie art. 95 ust. 1 Prawa bankowego o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipoteki.

Reklamacja została rozpatrzona negatywnie.

Ocenę prawną , w ramach której roszczenie niepieniężne powodów uznał za usprawiedliwione w całości , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazane wyżej zachowanie zwięzłości pisemnych motywów orzeczenia, można podsumować w następujący sposób :

a/ powodowie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu tego pojęcia, którym posługuje się art. 189 kpc w dochodzonym ustaleniu,

b/ zawarcie przez powodów z poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej było , także w dniu 26 czerwca 2009r , możliwe albowiem umowa ta zawierała wszystkie elementy konstrukcyjne takiego kontraktu, wskazane w treści art. 69 ust. 1 także ówcześnie obowiązującej ustawy Prawo bankowe. Możliwość taka wynikała pośrednio także z zasady swobody umów, statuowanej przez art. 353 ¹ kc.,

c/ umowa objęta sporem zawiera w §1 ust.3a, §9 ust.2, §10 ust.4 , §12 ust.5 , §15 ust.4 i §19 ust.2 postanowienia , które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne w rozumieniu art. 385 ¹ §1 kc.

Niedozwolony ich charakter jest konsekwencją przyznania wyłącznie bankowi , jako stronie umowy kredytu, uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorcy (zarówno wysokości kredytu przeliczonego na franki szwajcarskie, jak i rat kredytu waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego).

Wysokość tych zobowiązań - jak wynika z postanowień umowy kredytu -miała być określana wedle kursu franka szwajcarskiego ustalanego w Tabelach Kursowych strony pozwanej/ jej poprzednika prawnego/ , przy czym ani w samej umowie ani stanowiącym jej integralną część Regulaminie , nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego. Taka ich treść faktycznie pozostawiła bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w swoich Tabelach Kursowych, a przez to kształtowania wysokości zobowiązań klientów, których kredyt był denominowany w walucie szwajcarskiej,

d/ takie postanowienia umowy kredytu, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy.

Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki, w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu

wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne.

Postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie kredytu zawartej w dniu 26 czerwca 2009r ,nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem kredytobiorcy

nie byli w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania.

Ocena niedozwolonego charakteru postanowień umowy następuje według stanu na dzień zawarcia umowy. Okoliczności, które zaistniały po tej dacie są, z tego punktu widzenia, niedoniosłe,

e/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy . Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Zawierając umowę objętą sporem , kredytobiorcy mieli status konsumentów w rozumieniu art. 22 ¹kc

Postanowienia zamieszczone w umowie nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron.

Umowa została zawarta z zastosowaniem wzorca umownego. Powodowie nie mieli wpływu na ich treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych nie można, w sposób uzasadniony , mówić .

Dostosowanie umowy kredytowej dnia 26 czerwca 2009r do potrzeb powodów dotyczyło jedynie ustalenia wysokości kredytu oraz okresu spłaty, a zatem podstawowych jego parametrów, co jednak bynajmniej nie świadczy o indywidualnym negocjowaniu klauzul składających się na mechanizm waloryzacji .

Również z faktu podpisania przez małżonków M. blankietowych oświadczeń o możliwości wzrostu kursu waluty i oprocentowania oraz z wyrażenia woli zawarcia umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej , nie można wywieść, że zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym / kursowym/,

f/ kwestionowane postanowienia umowy kredytu dotyczą głównych świadczeń stron. Dotycząc denominacji, nie ograniczają się do posiłkowego określenia sposobu zmiany wysokości świadczenia kredytobiorcy w przyszłości, ale wprost świadczenie to określają. Bez przeprowadzenia przeliczeń wynikających z niej , nie doszłoby do ustalenia wysokości

kapitału podlegającego spłacie (wyrażonego w walucie obcej) ani też do ustalenia wysokości rat , które służyły do ograniczenia zobowiązania zawrotnego kredytobiorców,

g/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez pozwany bank na rzecz konsumentów (kurs kupna) i świadczeń spełnianych przez nich na rzecz banku (kurs sprzedaży) , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości zobowiązania kredytobiorców . Silniejsza strona stosunku kredytowego mogła w ten właśnie sposób kształtować wysokość zobowiązania strony słabszej.

Do takiej sytuacji doszło w umowie zawartej pomiędzy stronami, albowiem kredytodawca mógł kształtować kurs waluty w sposób dowolny, bez możliwości chociażby szczątkowej jego weryfikacji przez konsumentów , a nawet zapoznania się z kryteriami kształtowania tego kursu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby strona pozwana spełniła wobec kredytobiorców obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

Pozwany bank nie udowodnił w postępowaniu aby informacje przekazane im przed zawarciem umowy , były na tyle obszerne i jasne, iż na ich podstawie, mogli się zorientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu walut i wpływu tej zmiany na wysokość całego zobowiązania kredytowego i poszczególnych rat.

Sąd zaakcentował , iż poinformowanie konsumenta o warunkach umowy i skutkach zaciągnięcia zobowiązania kredytowego przed zawarciem samej umowy ma dla niego zasadnicze znaczenie. To na podstawie tych informacji podejmuje on decyzję, czy zamierza związać się warunkami sformułowanymi uprzednio przez przedsiębiorcę.

Prawidłowe wypełnienie obowiązku informacyjnego wymagało przekazania zaciągającym kredyt pełnej informacji o ryzyku zarówno w odniesieniu do wysokości raty, jak i kapitału pozostałego do spłaty jaka była możliwa do uzyskania w dacie zawarcia umowy.

Dopiero podanie tych informacji - w ocenie Sądu - jest na tyle jasne i precyzyjne, że pozwala przeciętnemu konsumentowi na podjęcie racjonalnej decyzji odnośnie ewentualnej opłacalności kredytu i płynącego stąd dla niego ryzyka finansowego,

h/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta. Postanowienia takie przestają wiązać już od chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy rozpoznawaniu roszczeń związanych z jego realizacją.

W rezultacie konieczne jest przyjęcie, że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje zastosowania mechanizmu denominacji , w kształcie określonym zawartą umową. Wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu denominowanego w walucie obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze wskaźnikiem LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.

Rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości.

Brak jest przy tym również podstaw do zmiany treści niedozwolonych postanowień umownych przez Sąd orzekający , czy też zastąpienia ich treścią przepisu dyspozytywnego. Na gruncie prawa polskiego takie rozwiązanie jest wykluczone.

Tym bardziej , że analiza całokształtu zachowania powodów w niniejszym postępowaniu prowadzi do wniosku, że odmówili oni zgody na dalsze obowiązywanie umowy.

Wobec tego żądanie ustalenia sformułowane w pozwie należało uwzględnić , a taka jego ocena wykluczyła weryfikację przez Sąd Okręgowy żądań kredytobiorców sformułowanych jako ewentualne.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 98 kpc i zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Sąd I instancji przy tym wskazał jakie elementy składowe złożyły się na sumę zasądzoną na tej podstawie na rzecz powodów od przegrywającego banku.

Apelację od tego orzeczenia złożyła strona pozwana i zaskarżając wyrok w całości , we wniosku środka odwoławczego w pierwszej kolejności domagała się wydania przez Sąd

Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości , a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Jako wniosek ewentualny, bank sformułował żądanie uchylenia orzeczenia z dnia 14 czerwca 2022r i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Środek odwoławczy (...) S.A. został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a to :

a/ art. 233§1 kpc , poprzez zastąpienie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów oceną dowolną i przez to poczynienie ustaleń faktycznych w sposób niezgodny z treścią zebranego materiału.

Zarzucane błędy miały, zdaniem strony skarżącej, dotyczyć :

- ustalenia, że postanowienia umowy zawartej w dniu 26 czerwca 2009r., nie były pomiędzy stronami indywidualnie negocjowane mimo , iż to M. i S. M. (1) zdecydowali o wyborze rodzaju umowy kredytowej , która została zawarta,

- przyjęciu , że kredytobiorcy byli zapewniani przez pracowników banku , że bardziej korzystne jest zaciągnięcie zobowiązania waloryzowanego walutą szwajcarską. Zdaniem skarżącego to powodowie świadomie wybrali kredyt denominowany w walucie szwajcarskiej mając możliwość wyboru kredytu złotowego , a co więcej , została pomiędzy stronami zachowana pełna równowaga kontraktowa skoro przyszłym kredytobiorcom zostały przedstawione symulacje wpływu ewentualnej zmiany wysokości kursu waluty szwajcarskiej do złotówki na wysokość ich zobowiązania kredytowego / salda kredytu/.

Strona pozwana akcentowała też , że bank podpisał umowę m. in. z M. M. (1) która była zawodowo przygotowana – zajmując się pośrednictwem w handlu nieruchomościami - do oceny skali ryzyka kursowego , jakie wynikało z wybranego przez klientów banku rodzaju umowy kredytowej.

Zarzucany błąd miał polegać również na sformułowaniu wniosków faktycznych zgodnie z którymi :

- bank w sposób dozwolony ustał kursy walut polskiej i szwajcarskiej , chociaż w tym zakresie był związany danymi rynkowymi, wykluczającymi taką swobodę ,

- podstawą oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych na które powołali się powodowie był brak skonkretyzowania zasad ustalenia przeliczeń walutowych.

Zdaniem banku takie dostateczne sprecyzowanie nastąpiło w postanowieniach regulaminu , który stanowił integralną część umowy.

- strona pozwana nie zrealizowała wobec powodów w sposób właściwy obowiązku informacyjnego , w odniesieniu do konsekwencji ryzyka walutowego dla przyszłej wysokości zobowiązania kredytobiorców w warunkach , gdy zmienność tego rodzaju kursu w czasie jest elementem wiedzy powszechnej. Co więcej, ryzyko takie powodowie , po właściwie przekazanej im informacji o nim zaaprobowali, a zatem uznawanie na tej podstawie ,iż umowa jest nieważna, było nieuzasadnione.

W ocenie autora apelacji , błąd Sądu I instancji polegał także na braku z jego strony rzetelnego pouczenia powodów o konsekwencjach uznania umowy za nieważną , w zakresie rozliczeń finansowych pomiędzy stronami,

b/ art. 316 §1 kpc , poprzez nie uwzględnienie przez Sąd I instancji , że w chwili zawarcia przez strony umowy możliwe było zastosowanie art. 358 §2 kc , w celu zastąpienia powstałych w umowie luk w sytuacji gdy część jej postanowień Sąd uznałby za niedozwolone. To uzupełnienie spowodowałoby , iż umowa powinna być uznana za nadal obowiązującą , a w konsekwencji , żądanie ustalenia , powinno ulec oddaleniu ;

- naruszenia prawa materialnego w postaci nieprawidłowego zastosowania przez Sąd Okręgowy :

a/ art. 22 ¹ kc w zw. z art. 385 ¹ §1 kc., wobec niezasadnej oceny Sądu I instancji zgodnie z którą , iż powodowie w chwili podpisywania umowy mieli status konsumentów mimo , że M. M. (1) prowadziła wówczas działalność gospodarczą a zaciągniecie kredytu / dla refinansowania innych , wcześniejszych/ , miało inwestycyjny cel,

b/ art. 385 ¹1 kc poprzez nietrafne uznanie , że w faktach ustalonych w postępowaniu jest dostateczna podstawa do tego aby skonstatować , iż umowa kredytowa stron jest w całości nieważna mimo że brak ku temu dostatecznych podstaw, szczególnie w warunkach zakwalifikowania mechanizmu przeliczania walut jako dodatkowego , nie mającego charakteru głównego świadczenia stron.

W bardzo podobny sposób bank motywował zarzut naruszenia tej normy w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG dodatkowo wskazując , iż nawet eliminacja z umowy tych postanowień na które wskazywali kredytobiorcy, nie narusza zasadniczej struktury umowy, która nadal obejmuje wszystkie istotne przedmiotowo postanowienia , zatem powinna była zostać uznana za nadal ważną i wiążącą obydwie strony sporu, skoro taki jest w istocie

cel Dyrektywy 93/13/ EWG. Bank podkreślał przy tym , iż nie miał możliwości swobodnego kształtowania kursu waluty szwajcarskiej, a o skutkach zmian kursowych dla wysokości ich zobowiązania , powodowie byli prawidłowo i w sposób dla nich zrozumiały, pouczeni. Po nim świadomie wybrali ten produkt. Nawet już w trakcie trwania umowy nie

skorzystali z możliwości spłaty zobowiązania kredytowego w we fraku mimo , że praktycznie od pierwszej raty mieli taką możliwość,

c/ art. 58 kc w zw z art. 385 ¹ §2 kc wobec zaniechania przez Sąd I instancji analizy całości skutków ewentualnego uznania umowy kredytowej z dnia 26 czerwca 2009r za nieważną i nie pouczenia o ich powodów .

d/ art. 4 ust.2 Dyrektywy 93/13/ EWG w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe wobec nietrafnego uznania , iż klauzule zakwestionowane przez powodów, mają charakter i odnoszą się do głównych świadczeń stron , chociaż mają dla tych świadczeń znaczenie tylko poboczne,

e/ art. 189 kpc wobec wyrażenia przez Sąd Okręgowy nieuzasadnionej oceny , że powodowie maja interes prawny w dochodzonym ustaleniu , chociaż uwzględnienie go nie zniesie podstaw do dalszych sporów pomiędzy stronami na tle umowy z 26 czerwca 2009r., owocujących wszczynaniem przez nie kolejnych procesów sądowych,

Strona skarżąca , powołując się na przepis art. 381 kpc w zw. z art. 245 kpc domagała się przeprowadzenia w postępowaniu apelacyjnym dowodów z dokumentów przez nią wskazanych. Ich treść miała potwierdzić , że kredytobiorcy nie mieli statusu konsumentów w czasie , kiedy podpisywali umowę , a kredyt zaciągnęli na potrzeby inwestycyjne.

Ponadto na podstawie art. 380 kpc w zw. z art. 227 i 162 kpc., skarżący bank wnosił o to aby Sąd Odwoławczy przeprowadził kontrolę poprawności decyzji procesowych o nieuwzględnieniu wniosków strony pozwanej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. P. oraz z opinii biegłego z zakresu bankowości i w jej wyniku przeprowadzenie tych dowodów w postępowaniu odwoławczym .

Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia banku kosztami postępowania apelacyjnego.

W swoim stanowisku odnieśli się polemicznie do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę pozwaną.

Wnieśli także o oddalenie wniosków dowodowych strony przeciwnej .

Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył

Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Rozpoczynając ocenę zarzutów apelacyjnych strony pozwanej od tych , które mają charakter procesowy wskazać należy , iż zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne.

Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Biorąc pod rozwagę to generalium , za chybiony należy uznać ten zarzut , za pomocą którego pozwany bank neguje poprawność decyzji procesowej Sądu I instancji nie uwzględniającej wniosków dowodowych kredytodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości dla dokonania analizy zagadnień powołanych w odpowiedzi na pozew oraz zeznań M. P../ nota bene złożonych w innym postepowaniu , a których treść , w formie dokumentu , została dołączona przez bank do odpowiedzi na pozew/

Zważywszy na to czemu , według tez dowodowych banku , miały posłużyć te dowody a dodatkowo także, iż relacja świadka , który nie brał bezpośredniego udziału w przygotowaniu umowy podpisanej przez powodów , nie prowadził z nimi rozmów przed tym aktem , co dodatkowo potwierdza fakt , iż na żadnym z dokumentów dotyczących

procedury udzielania kredytu powodom brak jest jego podpisu oraz , że według twierdzeń strony skarżącej informacje tego świadka maja charakter ogólny , dotycząc jedynie reguł proceduralnych udzielania takich kredytów jaki zaciągnęli M.i S. M., a przy tym zważywszy tez na to , że bank nie zdecydował się na wnioskowanie przeprowadzenia tego dowodu bezpośrednio przed Sądem rozstrzygającym spór stron , należy uznać, iż Sąd I instancji oceniając / przy przyjętej koncepcji rozstrzygnięcia , która co do zasady jest poprawna / , iż przeprowadzenie tych dowodów nie służyło ustaleniu faktów , względnie w odniesieniu do opinii , wniosków wynikających z wiedzy specjalistycznej , które byłyby dla oceny roszczenia poddanego pod osąd , doniosłe,

nie popełnił błędu naruszenia wskazywanych przez skarżący bank norm.

Stąd też zawarty w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz zeznań świadka P. przez Sąd Odwoławczy nie został uwzględniony.

Oddalony został także, sformułowany w apelacji banku , wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów mających potwierdzić , jego zdaniem , iż po stronie powodów nie można , szczególnie z uwagi na cel zaciągnięcia kredytu oraz profesję M. M. (1) potwierdzić statusu konsumentów w czasie zawierania umowy.

Wniosek ten jest spóźniony w rozumieniu art. 381 kpc., skoro strona pozwana nie stara się nawet uprawdopodobnić tego , iż z dowodów tych nie mogła skorzystać na etapie postepowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji. A ich treść była już wówczas potencjalnie doniosła , skoro bank od samego początku sporu ten status powodów kwestionował.

Z podanych powodów wnioski dowodowe strony skarżącej zostały przez Sąd Apelacyjny oddalone.

/ por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 9 kwietnia 2025r .; minuty 6- 13 , zapis skrócony k.502 v akt/.

Nie ma racji strona pozwana gdy podnosi zarzut naruszenia art. 316 §1 kpc.

Jego motywy opierają się bowiem na błędnym założeniu , iż Sąd I instancji był uprawniony - stosując normę art. 358§2 kc - obowiązującą także we dacie zawierania spornej w sprawie umowy kredytowej - do wypełnienie luk powstałych po potwierdzeniu , iż część jej postanowień jest niewiążąca powodów jako konsumentów.

Takiego uprawnienia Sąd Okręgowy w Krakowie , oceniając roszczenie ustalające M. i S. M. (1) nie miał [ o czym będzie szerzej mowa w dalszej

części uzasadnienie poświęconej ocenie zarzutów materialnych ] , a wobec tego stawiany zarzut , oparty na odmiennym stanowisku , jako nietrafny , należy odeprzeć ,

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 233 §1 kpc i funkcjonalnie z nim powiązane , szeroko rozbudowane , zarzuty faktyczne.

Uznanie ich za usprawiedliwione wymaga od strony wykazania na czym, , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i

[lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie stawianych zarzutów na tych zasadach , wyklucza uznanie ich za trafne , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .

Uwzględniając powyższe, zważywszy na to, w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za usprawiedliwione albowiem

w miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , strona skarżąca ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , zdaniem banku, poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z 26 kwietnia 2009r i interpretacji jej postanowień objętych §1 ust.3a, §9 ust.2, §10 ust. 4 , §12 ust.5 , §15 ust.4 i §19 ust.2 , którą skarżący uznaje za prawidłową.

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez bank ,powodowie zostali w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytu denominowanego w walucie franka szwajcarskiego , a rzeczywisty rozmiar zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku. Powodowie natomiast świadomie wybrali ten rodzaj kredytu , przyjmując na siebie związane z tym wyborem ryzyko kursowe.

Ponadto strona pozwana nie mogła obowiązku swoich klientów w zakresie rozmiaru zobowiązania zwrotnego , kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej , określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.

Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając , że w istocie argumenty powołane dla wsparcia weryfikowanych zarzutów przez stronę pozwaną [ w rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę formie redakcyjnej ] nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / stosował pozwany bank / jego poprzednik prawny / z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana kredytobiorcom przy podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym była z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej , w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie obowiązywania umowy , która została zawarta na dwadzieścia dziewięć lat , niedostateczna i nietransparentna.

Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego

jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji kredytu kursem CHF , nawet potencjalnie dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.

Stąd bez znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana w oparciu o kolejne zmiany umowy w trakcie jej obowiązywania, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie powodów , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować np. kurs średni NBP.

Zdaniem Sądu II instancji , wbrew argumentom strony apelującej, Sąd Okręgowy nie popełnił zarzucanej mu nieprawidłowości , uznając za wiarygodne relacje obydwojga powodów albowiem nie wykroczył tym samym poza kryteria , a co za tym idzie , także

granice oceny swobodnej tych zeznań.

Ściślej mówiąc, argumentując za wnioskiem przeciwnym , bank nie zdołał tej nieprawidłowości wykazać. Nie mógł bowiem , jak to uczynił, poprzestać na wyrażeniu innej oceny depozycji faktycznych kredytobiorców.

Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

Odwoławczą weryfikację zarzutów materialnych sformułowanych przez skarżący bank należy rozpocząć od wskazania, iż :

nie ma racji strona pozwana podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd niższej instancji art. 189 kpc , w sposób wskazywany w motywach zarzutu.

Nie można zgodzić się z apelującym, iż uwzględnienie żądania ustalającego nie zniweczy w sposób trwały sporu pomiędzy stronami na tle umowy z dnia 26 czerwca 2009r. , a przeciwnie wykreuje dalsze, owocujące kolejnymi postępowaniami sądowymi.

Tylko roszczenie ustalające , przy jego uwzględnieniu , może usunąć stan niepewności pomiędzy stronami co do dalszego obowiązywania umowy oraz istnienia praw akcesoryjnych jak chociażby hipoteki ustanowionej na nieruchomości lokalowej położonej w K. przy ul. (...). Bez uznania umowy za nieważną, ze skutkiem ex tunc, strona pozwana mogłaby potencjalnie skorzystać z ustanowionych na swoją rzecz zabezpieczeń spłaty zobowiązania kredytowego.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że / rozstrzyganej sprawie powodowie/ , zachowują interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, mimo przysługującego im powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko nim takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.

W takim wypadku tylko powództwo o ustalenie nieistnienia tego stosunku prawnego /nieważności umowy / , może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną powodów i zapobiec także/ wbrew zapatrywaniu skarżącego banku / , na przyszłość możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić ich interes prawny.

/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 22 ¹ kc , którego realizacji (...) S.A. upatruje w przypisaniu przez Sąd niższej instancji powodom , w dacie zawierania umowy , statusu konsumentów w rozumieniu tej normy.

Odpierając ten zarzut wystarczy wskazać , że z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach dotyczącego warunków na jakich M. i S. M. (1) zaciągali zobowiązanie kredytowe , nie wynika aby kredyt został udzielony przwez bank na cel związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez M. M. (1) , której działalność jest tak eksponowana przez stronę skarżącą.

Takiemu celowi kredytowania teść tych dokumentów przeczy wskazując , iż środki z niego uzyskiwane przez kredytobiorców jako nie przedsiębiorców, mają posłużyć przede wszystkim refinansowaniu wcześniej zaciągniętych kredytów [ także na cele mieszkaniowe ] w tym samym (...) Bank S.A. To ,że powódka podała jako adres

swojej działalności adres lokalu mieszkalnego , który kupiła z pozwanym nie oznacza jeszcze , ze kredyt zaciągnął przedsiębiorca na sfinansowanie tej działalności. Tym bardziej , iż wiarygodnie brzmi stwierdzenie M. M. (1) , że wskazanie tego adresu dla nadchodzącej do niej korespondencji było dla niej wygodne.

Także inny niż związany z działalnością gospodarcza powódki cel zaciągnięcia zobowiązania kredytowego stanowiącego przedmiot sporu w rozstrzyganej sprawie , podkreślają w swoich zeznaniach kredytobiorcy , a ich relacja została uznana przez Sąd Okręgowy za wiarygodną. Takiej oceny strona skarżąca nie zdołała w środku odwoławczym skutecznie podważyć.

Bank nie zdołał też w postępowaniu dowieść – poprzestając wyłącznie na własnej interpretacji w szczególności zeznań M. i S. M. (1) - zgodnie z którą sfinansowanie zakupu przez nich lokalu mieszkalnego przy (...) w K., służyło celom komercyjnym a nie zaspokojeniu [ jak deklarowali w zeznaniach ] ich potrzeb mieszkaniowych. Sam fakt , iż - jak wynika z tych zeznań - inne lokale pozostające naówczas do ich dyspozycji , były okazjonalnie użyczane , czy wynajmowane, nie wystarcza dla potwierdzenia zasadniczej dla stanowiska apelującego tezy , zgodnie z którą kredyt był zaciągnięty na potrzeby działalności przynoszącej komercyjny zysk powodom- wykluczając ich konsumencki status w relacji umownej z kredytodawcą.

Konkludując , strona pozwana nie dowiodła w postępowaniu [ m. in. spóźniając procesowo wnioski dowodowe , które jej zdaniem mogły do tego posłużyć , o czym była wcześniej mowa] , że wbrew ustaleniom i ocenie Sądu Okręgowego , powodowie podpisując umowę kredytową z dnia 26 czerwca 2009r nie byli konsumentami w rozumieniu tego pojęcia , którym posługuje się norma art. 22 ¹ kc.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów materialnych podniesionych przez bank, na wstępie należy zauważać , że przepisy art. 385 ¹ i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm kodeksowych, które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy oraz oceny ważności takiej czynności prawnej.

Stanowią one implementację w polskim prawie postanowień Dyrektywy nr 93/13/ EWG , w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w

świetle brzmienia i celu tej Dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385 ¹kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z ogólnych norm kodeksowych np. 58 kc w zw. z art. 353 ¹kc.

W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy to , czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać.

Zatem normę 385 ¹ k.c. należy traktować jako lex specialis wobec ogólnej regulacji kodeksowej.

W konsekwencji , zarzuty niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej z przez powodów z (...) Bank S. A. w dniu 26 czerwca 2009r. mogą być oceniane z

punktu widzenia tylko tego przepisu, a nie ogólnych, wskazanych wyżej, norm kodeksowych jakimi są : art. 58 §1 i 2 oraz 3 kc np. w zw z art. 353 ¹kc.

Dlatego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 58 §3 kc w zw z art. 385 ¹ §1 i 2 kc w zw. z art. 6 ust. Dyrektywy 93/13 nie tylko dlatego , że umowa stron nie może zostać utrzymana jako nadal obowiązująca pomiędzy stronami ale także dlatego , iż dla oceny jej ważności przepis art. 58 §3 kc z podanego wyżej powodu , nie ma zastosowania.

Nie jest usprawiedliwiony z tej przyczyny także zarzut naruszenia art. 58 kc w zw z art. 385 ¹ §2 kc - zważywszy na argumenty skarżącej mające ten zarzut wspierać - iż Sąd nie zbadał wszystkich konsekwencji ewentualnego potwierdzenia nieważności umowy i nie pouczył o nich powodów.

W związku z ta częścią argumentacji zarzutu wystarczy – zachowując zwięzłość stanowiska- wskazać , iż już formułując pismo reklamacyjne , datowane wcześniej niż złożenie pozwu w rozstrzyganej sprawie , powodowie stanowczo opowiedzieli się za nie obowiązywaniem nadal umowy z dnia 26 czerwca 2009r w sytuacji abuzywności części

jej postanowień i już wówczas domagali się rozliczenia wzajemnych świadczeń z niej wynikających.

Po wtóre nie można zasadnie mówić , że Sąd nie rozważył wszystkich konsekwencji nieważności umowy , a takie stwierdzenie , szczególnie w świetle motywów zaskarżonego wyroku , należy ocenić jako dowolne.

Niezasadnie również strona pozwana podnosi zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 385 ¹ §1i 2 kc w związku z §3 kc i powołanym przez bank postanowieniem art. 6 ust. 1 dyrektywy nr 93/13.

Zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia , iż Sąd niezasadnie uznał umowę zawartą przez strony za nieważną w całości z powodu abuzywności postanowień regulujących klauzulę waloryzacyjną [ w istocie składająca się z klauzuli przeliczeniowej / spreadu walutowego/ i klauzuli kursowej] w warunkach , gdy brak było do tego podstaw albowiem :

a/ nie kształtują one praw i obowiązków kredytodawców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszając w sposób rażący interesów M. i S. M. (1) jako klientów banku – konsumentów ,

b/ postanowienia te były z nimi indywidualnie negocjowane i to oni , prawidłowo pouczeni o konsekwencjach ewentualnej zmiany kursu przeliczenia franka szwajcarskiego na złotego, w dłuższym okresie czasu, na wysokość ich zobowiązania kredytowego, zdecydowali o wyborze takiego rodzaju kredytu,

c/ nawet gdyby przyjąć niedozwolony charakter tych postanowień , Sąd powinien był rozważyć zastąpienie przewidzianego w nich mechanizmu waloryzacji , średnim kursem franka szwajcarskiego, publikowanym przez NBP.

Rozpoczynając weryfikacje tych zarzutów od tego , którym bank neguje potwierdzenie nieważności umowy w całości , uznając go za niezasadny, wystarczy powiedzieć , iż co najmniej od daty wystosowania pisma reklamacyjnego do banku , datowanego na 17 lutego 2021r / por. k.50-54 akt / powodowie dali wyraz stanowisku, zgodnie z którym uważają ,iż postanowienia o których była mowa wyżej, są ukształtowane sprzecznie z ich usprawiedliwionymi interesami , naruszając je w sposób rażący. Stąd twierdzenia banku , iż należało je wyłożyć tak iżby honorując rzeczywisty zamiar stron utrzymać

ją nadal jako obowiązującą, są zupełnie dowolne , wykluczając podzielenie tego zarzutu.

Wbrew rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę , argumentacji strony pozwanej , Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 ¹ §1 i 2 kc , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron, w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących w (...) Bank S. A.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powodowie jako klienci – konsumenci nie mieli żadnego rzeczywistego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie M. i S. M. (1) udostępnione przez bank oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – odsetkowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące powodów.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcami indywidualnie uzgodnione.

W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Powodowie dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę, obejmując porozumieniem tylko niedoniosłe z rozważanego punktu widzenia szczegóły, jak data uruchomienia kredytu czy warunki zabezpieczenia jego spłaty.

Dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego

postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z 26 czerwca 2009r nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

Trzeba także pamiętać , że powodowie wybrali ten rodzaj kredytu zachęcani przez pośrednika banku , który zachwalał jego walory , odwołując się do stabilności kursowej franka szwajcarskiego. Nie eksponował jego negatywnych elementów związanych z możliwym wzrostem w czasie kursu przeliczenia w szczególności rat kapitałowo- odsetkowych.

Taki sposób przygotowania informacji o oferowanym przez (...) Bank S.A. kredycie wykluczał realnie skorzystanie przez powodów z tak obecnie eksponowanej przez skarżący bank , możliwości wcześniejszego rozpoczęcia spłacania zobowiązania kredytowego w walucie denominacji / waloryzacji./ Nie widzieli bowiem takiej potrzeby skoro kurs miał być stabilny, a kredyt na dotychczasowych warunkach, najbardziej spośród innych produktów kredytowych banku , dla nich korzystny

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez powodów postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron. Taka ich kwalifikacja wyklucza podzielenie zarzutu apelacyjnego, w ramach którego bank podnosi naruszenie art. 4 ust.2 Dyrektywy 93/13/ EWG w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe,

Po wahaniach w orzecznictwie sądowym ostatecznie zostało przyjęte, mogące być aktualnie uznane za utrwalone zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej [waloryzowanych walutą obcą ]

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ], wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 ¹ § 1 zd. drugie k.c.) , a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13/ EWG

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy powodowie mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz - i w szczególności- co do ryzyka zmiany kursu

waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo ich zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres dwudziestu dziewięciu lat .

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji . Klienci – konsumenci - nie

mieli możliwości ich sprawdzenia ani tym bardziej jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej / przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż kredytobiorcy zostali przed podpisaniem umowy w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego kredytobiorcy. Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany. Treść oświadczeń podpisanych przez M. i S. M. (1), mające potwierdzać ich świadomość konsekwencji zmiany kursu waluty szwajcarskiej oraz przyjęcie na siebie następstw ryzyka kursowego, tylko potwierdza właśnie blankietowy ich charakter./ por . k. 173 akt /

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 ¹ §1 k.c., nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą,pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega w tym wypadku na

uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego postanowienia łączącej strony umowy z 26 czerwca 2009r w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej podpisaniu, zmieniała się jej treść.

Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonywana jest bowiem według stanu z chwili zawarcia umowy

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex/

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Stanowisko powodów było tak jednoznaczne w tej kwestii , jeszcze przed wniesieniem pozwu , że strona pozwana nietrafnie czyni Sądowi I instancji procesowy zarzut apelacyjny z tego , że nie pouczył powodów dostatecznie szczegółowo o konsekwencjach rozliczeniowych ewentualnego uznania umowy za nieważną. W sytuacji faktycznej powstałej w tej , indywidualnie rozstrzyganej sprawie , takie pouczenie było wręcz zbędne.

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsumenci - kredytobiorcy - mieli otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie - uzyskali od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz zostali zobowiązani spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu kredytowego M. i S. M. (1) .

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią związane ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak. Stąd też odwoływanie się przez stronę skarżącą do normy art. 358 §2 kc / w ramach zarzutu naruszenia art. 316 §1 kpc / , który miałby posłużyć do wypełnienia tych luk , nie było stanowiskiem uzasadnionym.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w czerwcu 2009 roku było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń , na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR stosowanego tylko w kredytach walutowych , a także m.in. przy kredycie denominowanym w takim zagranicznym pieniądzu. .

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek ,iż tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy, przy wyeliminowaniu jedynie postanowień składających na mechanizm przeliczenia według danych dotyczących wzajemnych relacji kursowych, są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.

Nie dałoby się takiego przekształcenia stosunku umownego pogodzić także z celem w jakim zobowiązanie kredytowe było przez kredytobiorców w dniu 26 czerwca 2009r. zaciągane. M. i S. M. (1) chcieli otrzymać od banku nie walutę obcą ale kwotę wyrażoną w złotych polskich z przeznaczeniem na refinansowanie wcześniej zaciągniętych na cele mieszkaniowe zobowiązań kredytowych w tym samym banku.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu denominowanego w walucie obcej , miałaby przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Dlatego Sad I instancji nie popełnił błędu uznając , iż żądanie ustalające powodów jest uzasadnione.

Oparta na innej ocenie roszczenia niepieniężnego kredytobiorców, apelacja (...) S.A. jest , z przyczyn podanych wyżej , nieuzasadniona i jako taka podlegała oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc. w zw z art. 385 ¹ §1 kc oraz art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. / pkt I sentencji motywowanego orzeczenia /.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98§ 1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc i wynikającej z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Należna wygrywającym powodom od przerywającego banku łącznie kwota, odpowiada wynagrodzeniu zastępującego ich pełnomocnika - adwokata , a będąc pochodną wartości przedmiotu zaskarżenia, została ustalona na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz. 1800] .

Została przyznana wraz z odsetkami o których Sąd Odwoławczy był obowiązany orzec z urzędu , po myśli art. 98 §1 ¹ kpc w zw. z art. 391 §1 kpc. / pkt II sentencji uzasadnianego wyroku./