Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 czerwca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Grzegorz Polak

po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa R. K. (1)

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2022 r.,

sygn. akt : I C 2333/21

1.  zmienia zaskarżony wyrok, w ten sposób, że:

a/ punktowi I nadaje treść :

„I. zasadza od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda R. K. (1) :

- kwotę 18 025,26 zł / osiemnaście tysięcy dwadzieścia pięć złotych dwadzieścia sześć groszy / z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty,

- kwotę 42 001,70 CHF / czterdzieści dwa tysiące i jeden frank szwajcarski osiemdziesiąt centymów / z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty „ ;

b/ uchyla punkt II wyroku, a dotychczasowy punkt III, oznacza jako II;

2.  zasądza od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda R. K. (1) kwotę 9100 zł / dziewięć tysięcy sto złotych / z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 1778/22

UZASADNIENIE

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 ¹ § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej pieniężnego roszczenia powoda o zwrot części dotąd spełnionego świadczenia kwalifikowanego przez kredytobiorcę jako nienależnego , spełnionego w wykonaniu , jego zadaniem, nieważnej , umowy kredytu indeksowanego waluta szwajcarską , poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając niemal w całości zgłoszone przez powódkę R. K. (1) , w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. roszczenia o zapłatę kwoty 18 025, 26 zł oraz 42 001, 70 franka szwajcarskiego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od obu tych sum od dnia 22 czerwca 2021r do dnia zapłaty jako spełnionych nienależne w warunkach nieważności, z powodu abuzywności , części jej postanowień , umowy kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) nr (...), indeksowanego walutą szwajcarską , zawartej przez niego z poprzednikiem prawnym strony przeciwnej (...) Bank S.A. z siedzibą w W. w dniu 3 kwietnia 2008r oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami sporu,

w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku abuzywnego charakteru kwestionowanych postanowień umownych i postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022r :

-zasądził od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda R. K. (1) kwotę 18.025,26 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 sierpnia 2022r. do dnia zapłaty oraz kwotę 42.001,70 CHF [ pkt I];

- w pozostałej części oddalił powództwo[ pkt II] oraz

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.417 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu[ pkt III sentencji wyroku ].

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

Poprzednikiem prawnym pozwanego (...) S.A. był (...) Bank S.A.

R. K. (1) poszukiwał w 2008 r. środków na sfinansowanie kosztu nabycia na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego, w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W tym celu udał się do kilku placówek bankowych, gdzie wnioskował o kredyt zarówno złotówkowy, jak i walutowy we franku szwajcarskim.

Ostatecznie pracownik (...) Bank S.A., po przeanalizowaniu dokumentów potwierdzających dochody powoda , zaproponował mu zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą szwajcarską zapewniając, że jest to najkorzystniejsza oferta z najniższą ratą.

Powód nie miał świadomości skali ryzyka walutowego i kursowego związanego z zaciąganiem kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej. Pracownik banku nie przedstawił powodowi zasad ustalania kursu walut obcych w tabelach kursów stosowanych przez kredytodawcę . R. K. (1) nie miał możliwości negocjowania treści umowy, która została mu przedłożona do podpisania. Miała ona charakter wzorca stosowanego przez poprzednika prawnego strony pozwanej i była już uprzednio przygotowana przezeń pod postacią formularza.

W dniu 3 kwietnia 2008 roku powód zawarł z (...) Bankiem S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) indeksowanego kursem CHF, nr (...). W umowie znalazły się m.in. następujące postanowienia umowne:

- celem kredytu jest zakup na rynku wtórnym lokalu mieszkalnego (§1 ust.1 umowy );

-kwota kredytu wynosiła 276.010,80 zł (§1 ust. 2);

- walutą waloryzacji był frank szwajcarski CHF (§1 ust. 3);

- kwota kredytu, wyrażona w walucie waloryzacji , na koniec dnia 28 marca 2008 r. według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. wynosiła 125.894,36 CHF ale miała jedynie charakter informacyjny , nie stanowiąc o zakresie zobowiązania kredytodawcy co do spełnienia świadczenia należnego kontrahentowi. Wskazano w umowie , iż wartość kredytu , wyrażona w walucie obcej, w dniu uruchomienia kredytu mogła być od tej wielkości różna (§1 ust. 3A);

- okres kredytowania został ustalony na 360 miesięcy (§1 ust.4);

- spłata kredytu miała następować na podstawie, nieodwołalnego w trakcie trwania umowy, zlecenia dokonywania przelewu ze wskazanego w umowie rachunku (§ 6 ust. 1);

- miała następować w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych w terminach i kwotach zawartych w harmonogramie spłat, który sporządzony został w walucie frank szwajcarski (§ 10 ust. 1 i 2);

- raty te miały być spłacane przez R. K. (1) w złotówkach , po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF, wynikającego z tabeli kursowej (...) Bank S.A. , obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (§ 10 ust. 4);

- wcześniejsza spłata całości kredytu lub raty kapitałowo-odsetkowej, a także spłata przekraczająca wysokość raty powodowała , iż kwota spłaty podlegała przeliczeniu po kursie sprzedaży franka szwajcarskiego w stosunku do złotego z tabeli kursowej (...) Banku S.A., obowiązującym na dzień i godzinę spłaty (§ 12 ust. 5);

- kredytobiorca oświadczył, podpisując umowę , iż został dokładnie zapoznany z warunkami udzielenia kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptuje. Jest także świadomy, że z kredytem waloryzowanym do waluty obcej związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec niej, mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu (§ 29 ust. 2);

Integralną częścią umowy kredytu podpisanej przez powoda był Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach(...), który w § 1 ust. 3 stanowił, że kredyt waloryzowany udzielany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu na wybraną przez kredytobiorcę walutę.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż :

powód spłacał kredyt początkowo w walucie polskiej, następnie, po zawarciu aneksu do umowy z dnia 14 lutego 2012 r., płacił raty w walucie szwajcarskiej.

R. K. (1) spłacił z tytułu swojego zobowiązania wobec banku, kwoty przekraczające 18.025,26 zł oraz 42.001,70 CHF i nadal spłaca kolejne raty.

Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r., po uprzednim pouczeniu przez Sąd I instancji o konsekwencjach nieważności umowy po wyeliminowaniu z niej klauzul niedozwolonych, oświadczył, że godzi się na te następstwa i uznaje , że umowa nie powinna obowiązywać pomiędzy stronami.

Ocenę prawna roszczenia powoda Sąd Okręgowy , uznając je za niemal w całości usprawiedliwione , oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na konieczność zachowania zwięzłości motywów wyroku , można podsumować w następujący sposób :

a/ podpisując umowę kredytu indeksowanego walutą franka szwajcarskiego z poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Bank S.A. z siedzibą w W., R. K. (1) miał status konsumenta w rozumieniu art. 22 ¹ kc. ;

b/ pozwala to na ocenę jej postanowień z punktu widzenia ich potencjalnej abuzywności , według przesłanek takiej oceny , wskazanych w art.385 ¹ kc.

Powołując treść tej normy , a także przytaczając część motywów wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 3 października 2019 r. w sprawie o sygnaturze C-260/18, publ.(...) . wskazał na oświadczenie powoda , złożone na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022r , którym , pouczony uprzednio przez Sąd o skutkach rozliczeniowych ewentualnego uznania umowy za nieważną z powodu niedozwolonego charakteru części jej postanowień nie wyraził zgody na dalsze obowiązywanie umowy z dnia 3 kwietnia 2008r pomiędzy stronami;

c/ wskazał w dalszej części oceny , iż postanowienia zakwestionowane przez kredytobiorcę składają się na mechanizm przeliczania waluty polskiej na obcą i odwrotnie i odnoszą się do głównych świadczeń stron.

Powołując treść art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe - w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia spornej umowy, argumentował , iż analiza zamieszczonych w umowie zawartej pomiędzy stronami klauzul dotyczących przeliczania waluty polskiej na szwajcarską i odwrotnie według kursu, który stosował najpierw poprzednik prawny a później strona pozwana, pozwala na wniosek , iż ich treść nie jest jednoznaczna .

Jest dla osoby do tego nieprzygotowanej zawodowo lub nie korzystającej z profesjonalnej pomocy w tym zakresie , niezrozumiała , mimo wymagania aby instytucja finansową jaką jest także bank, ma zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji, co do zaciągania zobowiązań kredytowych.

Klauzula przeliczeniowa powinna być sformułowana na tyle jasno, by dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument, mógł nie tylko objąć swą świadomością możliwość wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również oszacować potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takich postanowień umownych.

Postanowienia zawarte w § 1 ust. 3A, § 10 ust. 4, § 12 ust. 5 objętej rozstrzyganym sporem umowy, odsyłają przy przeliczaniu walut , do kursu ustalonego w wewnętrznej tabeli kursowej banku. Kurs ten zatem nie ma charakteru określanego według jasnych i obiektywnych kryteriów, a przeciwnie - zależy każdorazowo od decyzji kredytodawcy , który wedle własnej polityki może kształtować wysokość kursu, a tym samym wysokość zobowiązań kredytobiorcy.

W umowie nie wskazano przy tym żadnych kryteriów, w oparciu o które kurs ten miałby być wyznaczany. Oznacza to, że kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji była wypłacana w złotych po przeliczeniu według kursu kupna ustalonego arbitralnie przez bank i według tego samego mechanizmu kredyt był spłacany.

Tym samym postanowienia te należy ocenić jako - z punktu widzenia konsumenta – klienta banku - sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy R. K. (1). Jako takie są dla niego niewiążące;

d/ potwierdzenie ich niedozwolonego charakteru powoduje , że sama umowa zawarta w dniu 3 kwietnia 2008r jest nieważna w całości.

Oto bowiem po wyeliminowaniu mechanizmu przeliczenia nie da się ustalić wysokości zobowiązania odnoszącego się do świadczenia głównego z umowy kredytu. Z kolei w powołanym wyżej wyroku TSUE z dnia 3 października 2019 r. Trybunał wyjaśnił, że nie ma możliwości zastąpienia luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym.

Skoro także pouczony przez Sąd R. K. (1) nie wyraził zgody na dalsze jej obowiązywanie, należało przyjąć , iż jest ona od samego początku nieważna.

Niedoniosły dla tej oceny jest fakt , ze strony sporu podpisały do niej aneks na podstawie którego kredytobiorca zaczął spłacać swoje zobowiązanie wobec banku w walucie franka szwajcarskiego.

Oceny abuzywności postanowień umowy i ich ewentualnych następstw potwierdzenia takiego ich charakteru dokonuje się bowiem na datę jej zawarcia;

e/ skutkiem nieważności umowy jest konieczność zwrotu przez stronę pozwaną kwalifikowanych jako nienależne , świadczeń spełnionych przez kredytobiorcę na jej podstawie , w oparciu o art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Z przedłożonych przez powoda dokumentów dotyczących historii spłaty kredytu wynika , iż strona pozwana jest zobowiązana zwrócić mu żądane w pozwie kwoty, odpowiadające części dotąd spełnionych bez podstawy świadczeń;

f/ rozważając zasadność poddanego pod osąd w sprawie roszczenia odsetkowego , Sąd I instancji stanął na stanowisku zgodnie z którym do momentu złożenia oświadczenia przez konsumenta o wyrażeniu zgody na stwierdzenie nieważności umowy, jego pieniężne roszczenie nie było w ogóle wymagalne, bowiem spłacone raty kredytu nie były jeszcze nienależne. Podstawa świadczenia odpadła dopiero w toku niniejszego postępowania.

Sad Odwołał się w tym zakresie do poglądu zaprezentowanego przez SN w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20, publ. OSNC 2021/6/40).

Wobec tego za okres, w którym roszczenie nie było wymagalne, świadczenie odsetkowe dochodzone w sprawie jest nieuzasadnione . Jakkolwiek powód wezwał stronę przeciwną do zapłaty dochodzonych świadczeń wcześniej, ale dopiero z chwilą złożenia przez R. K. oświadczenia na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. można uznać, że zaktualizował się stan wymagalności roszenia zwrotnego - a co za tym idzie - z dniem następnym - powstał obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie od niego . Z tego względu żądanie odsetek za okres wcześniejszy zostało przez Sąd Okręgowy oddalone.

Oceniając roszczenie odsetkowe od dochodzonego w sprawie świadczenia wyrażonego w walucie szwajcarskiej , Sąd niższej instancji uznał , iż jest ono nieuzasadnione w jakiejkolwiek części.

Argumentował takie stanowisko w ten sposób , iż zgodnie z powołanym już przepisem art. 481 § 1 k.c., wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. W myśl § 2 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktu procentowego .

Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Regulacja z § 2 odnosi się do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie polskiej. Z ekonomicznego punktu widzenia, odsetki ustawowe za opóźnienie obowiązujące w Polsce dotyczą tylko świadczeń wyrażonych w walucie polskiej. Inna jest bowiem cena pieniądza polskiego, a inna waluty obcej. Jest to szczególnie widoczne w ostatnich miesiącach, gdy wskutek rosnącej inflacji stopy procentowe w Polsce są wciąż podnoszone i wielokrotnie przekraczają stopy procentowe funkcjonujące w Szwajcarii.

Sad wskazał również , że gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia wyrażonego w walucie obcej, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia także w walucie polskiej (art. 358 § 3 k.c.) i w takim przypadku ma prawo domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 k.c.

Decydując się na dochodzenie świadczenia w walucie obcej, wierzyciel musi pogodzić się z faktem, że odsetki za opóźnienie według stopy obowiązującej w kraju nie będą mu przysługiwać. Funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia w takim przypadku wyrażenie świadczenia w walucie szwajcarskiej.

Podstawą orzeczenia o kosztach procesu był art. 100 zd. 2 k.p.c. , w ramach zastosowania którego tymi kosztami została obciążona w całości strona pozwana gdyż R. K. (1) uległ w procesie tylko co do nieznacznej części swojego żądania.

Sąd szczegółowo podał jakie elementy składowe złożyły się na sumę , która z tego tytułu / warz odsetkami / obciążyła pozwany (...) S.A.

Od tego wyroku apelacje złożyły obydwie strony.

Powód zakresem swojego środka odwoławczego objął punkt II jego sentencji.

We wniosku apelacji domagał się wydania przez Sąd Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego , którym zasądzone na jego rzecz przez Sąd I instancji kwoty, wyrażone w pieniądzu polskim i franku szwajcarskim zostaną przyznane - zgodnie z żądaniem pozwu – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , począwszy od dnia 22 czerwca 2021r do dnia zapłaty.

Ponadto wnosił aby strona przeciwna została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami.

Apelacja R. K. (1) została oparta na zarzutach :

- błędu w ustalenia faktycznych przyjętych jako podstawa kwestionowanego wyroku poprzez uznanie , że skarżący dopiero na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r wypowiedział się , po pouczeniu Sądu o konsekwencjach rozliczeniowych ewentualnego uznania umowy kredytowej za nieważną , w sposób wiążący co do dalszego nie związania stron umową.

Zdaniem apelanta Sąd - od tej daty uznając dochodzone w sprawie roszczenie pieniężne za wymagalne - nie wziął pod uwagę , iż kredytobiorca już wcześniej , w piśmie skierowanym do banku, jednoznacznie opowiedział się za nieobowiązywaniem umowy , skoro wezwał wówczas stronę przeciwną do zapłaty świadczenia , jako nienależnego. Upływ terminu jaki wówczas wyznaczył bankowi na jego spełnienie , a nie data w której złożył , w ramach postępowania sądowego oświadczenie na które powołuje się Sąd Okręgowy, wyznacza dzień od którego strona przeciwna pozostawała w opóźnieniu w wykonaniu swojego zobowiązania zwrotnego i od której / licząc od dnia następnego - uwaga redakcyjna S.A./, należne są skarżącemu powodowi ustawowe odsetki za opóźnienie,

- naruszenia prawa materialnego poprzez :

a/ błędną wykładnię:

- art. 455 w zw. z art. 481§1 i 2 kc i nietrafne uznanie , że od kwoty świadczenia wyrażonego w walucie szwajcarskiej powodowi odsetki ustawowe za opóźnienie nie są należne co do zasady , w sytuacji gdy nie decyduje się na dochodzenie świadczenia odpowiadającego przeliczonej na złote walucie obcej, mimo , iż uprawnienie do ich otrzymania , w tej samej walucie zachowuje, a jedynym do tego warunkiem jest pozostawanie dłużnika świadczenia w opóźnieniu,

- art. 481 §1 i 2 kc w zw. z art. 358 §3 kc , który był motywowany w bardzo zbliżony sposób ,

- art. 481 §1 i 2 kc , wobec uznania przez Sąd I instancji , iż odsetki ustawowe za opóźnienie pełnią funkcję waloryzacyjną mimo , że ich rolą jest przede wszystkim zmobilizowanie dłużnika do wykonania obowiązku świadczenia we właściwym terminie. . Są one wobec tego rodzajem sankcji wobec nie dochowującego tego terminu,

b/ niewłaściwe zastosowanie

- art. 455 kc w zw. z art. 481 §1 i 2 kc w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/ EWG , jako następstwa uznania że strona pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu objętego sporem świadczenia pieniężnego / w zakresie jego części wyrażonej w złotówkach – uwaga redakcyjna S.A. / dopiero od daty oświadczenia kredytobiorcy po pouczeniu przez Sąd o którym była już kilkukrotnie mowa.

Apelacja strony pozwanej objęła punkty I i III sentencji wyroku z dnia 25 sierpnia 2022r.

Bank we wniosku środka odwoławczego domagał się , w pierwszej kolejności, jego zmiany w zaskarżonym zakresie i oddalenia powództwa także co do części żądania uznanego przez Sąd Okręgowy za zasadne oraz obciążenia R. K. (1) kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Jako wniosek ewentualny pozwany bank sformułował postulat uchylenia kwestionowanej części orzeczenia i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Strony złożyły wzajemne odpowiedzi na apelacje ,wnosząc o ich oddalenie jako nieuzasadnionych oraz obciążanie przeciwników procesowych kosztami postępowania apelacyjnego.

Apelacja strony pozwanej została cofnięta , a wobec tego , w tym zakresie postępowanie apelacyjne zostało umorzone postanowieniem Sądu II instancji z dnia 3 kwietnia 2025r. /por. k. 344 akt /

Dla porządku należy wskazać , że pismo procesowe zawierające oświadczenie pełnomocnika (...) S.A. o cofnięciu środka odwoławczego nosiło datę 25 marca 2025r / por. k. 343 akt /.

Zostało nadane na adres Sądu II instancji dzień później a wpłynęło do Sądu Odwoławczego w dniu 1 kwietnia 2025r.

Wprawdzie w dniu 27 marca 2025r pełnomocnik banku sporządził pismo w którym w imieniu reprezentowanego cofnął swoje oświadczenie o cofnięciu apelacji. Tym nie mniej nadane w urzędzie pocztowym w tym samym dniu , dotarło do Sądu II instancji w dniu 2 kwietnia ale do akt zostało złożone już po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego wywołanego apelacją banku.

/ por .k. 349-350 akt /

W tej sytuacji , Sąd II instancji , będąc związany swoim orzeczeniem z dnia 3 kwietnia 2025r. , po myśli art. 358 kpc w zw z art. 391 §1 kpc , od daty jego podpisania wraz z uzasadnieniem [ 3 kwietnia 2025r ] , oczekiwał na ewentualne złożenie przez (...) S.A. zażalenia od tego orzeczenia.

Z takiej możliwości strona pozwana nie skorzystała.

/ por. k. 354 -356 akt/

W konsekwencji uzyskało ono walor prawomocności z dniem 26 kwietnia 2025r w warunkach , gdy odpis postanowienia o umorzeniu z dnia 3 kwietnia 2025r wraz z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu został doręczony pełnomocnikowi banku w dniu 18 kwietnia 2025r.

Wobec tego pozbawionym znaczenia prawnego z rozważanego punktu widzenia - skutku umorzenia postępowania apelacyjnego we wskazanej części , pozostaje kolejne oświadczenie strony pozwanej , zawarte w piśmie procesowym z dnia 28 maja 2025r . w którym ponownie / stosując formułę podwójnego odwołania / zmierzała ona do wywołania skutku umorzenia , tytułując to pismo jako oświadczenie pozwanego o cofnięciu apelacji / por . 365 akt /

Wszystko to o czym powiedziano wyżej , daje podstawę do tego , iż w uznaniu, że przed wyznaczeniem terminu rozprawy apelacyjnej doszło do umorzenia postępowania wywołanego apelacją strony pozwanej , przedmiotem dalszej oceny pozostanie tylko zasadność środka odwoławczego R. K. (1).

Apelacja kredytobiorcy jest uzasadniona , prowadząc do zmiany zaskarżonego nią wyroku Sądu I instancji z dnia 25 sierpnia 2022r., w sposób w skazany w punkcie 1 sentencji orzeczenia reformatoryjnego Sądu Odwoławczego.

Ma rację skarżący podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, opisanego przez niego w jego motywach.

Podzielając go, Sąd II instancji , w oparciu o dokumenty , których wiarygodności nie kwestionowała żadna ze stron ,

uzupełniając i w części korygując konstatacje faktyczne Sądu I instancji ustala , iż :

- R. K. (1) przed wniesieniem pozwu wezwał - działając za pośrednictwem swojego zawodowego pełnomocnika- stronę pozwaną do zapłaty świadczeń pieniężnych wyrażonych w złotówkach i we franku szwajcarskim , kwalifikowanych przezeń jako nienależnie spełnione na rzecz kredytodawcy , w okresie pomiędzy 10 czerwca 2008r i 11 grudnia 2020r.

- objęte sporem świadczenie pieniężne mieści się w graniach ilościowych świadczeń wyrażonych z złotym i we franku szwajcarskim , które były objęte tym wezwaniem,

- powód , żądając zwrotu, powoływał się na niedozwolony charakter części postanowień umowy z dnia 3 kwietnia 2008r , uznając ,iż konsekwencją takiej ich oceny jest nieważność całej czynności prawnej dokonanej przez niego z poprzednikiem prawnym strony pozwanej,

- R. K. (1) zakreślił pozwanemu bankowi w tym wezwaniu termin 14 dni na dobrowolne spełnienie świadczenia zwrotnego , liczony od dnia doręczenia wezwania,

- (...) S.A. otrzymał to wezwanie , nadane pocztą, w dniu 7 czerwca 2021r. W konsekwencji termin zakreślony przez powoda upłynął w dniu 21 czerwca 2021r.

/ dowód : treść wezwania skierowanego do strony pozwanej przez powoda z dnia 31 maja 2021r / k. 55-56 , dowód doręczenia wezwania k. 57 akt /

- wezwanie to okazało się nieskuteczne

/ okoliczność niesporna /.

W ten sposób uzupełniając i zmieniając ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wydanego wyroku , a pozostałym zakresie jako poprawne , przyjmując te ustalenia za własne , Sąd Odwoławczy, w ich świetle uznaje , że zarzuty materialne powołane przez R. K. (1) także należy podzielić.

Ma rację skarżący kredytobiorca , gdy w ramach zarzutu naruszenia art. 455 kc w zw. z art. 481 §1 i 2 kc i w zw. ze wskazanymi przepisami Dyrektywy 93/13/ EWG, podważa stanowisko Sądu niższej instancji, w odniesieniu do tego jakie zdarzenie wyznacza termin wymagalności roszczenia konsumenta o zwrot przez bank świadczeń , które spełnił na podstawie umowy uznanej za nieważną , w warunkach potwierdzenia niedozwolonego charakteru części jej postanowień.

Według orzecznictwa TSUE wykładającego art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG , którym sądy krajowe są związane , taka interpretacja prawa krajowego , która prowadziłaby do uznania [ jak przyjął to Sad niższej instancji ] , iż dopiero złożenie oświadczenia o nieskorzystaniu przez konsumenta z uprawnienia do przywrócenia - z datą wsteczną- skuteczności umowy w której potwierdzono abuzywne postanowienia , decyduje o i czyni wymagalnym jego świadczenie zwrotne wobec / byłego kredytodawcy / jest sprzeczna ze wskazaną normą europejską , a szerzej, z ochronnym wobec konsumenta celem Dyrektywy w ogólności.

Zdaniem Trybunału , jedynym warunkiem spełnienie którego czyni to roszczenie zwrotne wymagalnym jest , w takiej sytuacji , wezwanie o spełnienie świadczenia, skierowane skutecznie przez konsumenta do przedsiębiorcy, stosującego niedozwolone postanowienia.

Analiza orzecznictwa SN wydanego już po wyrażeniu tego poglądu przez Trybunał, także zdaje się potwierdzać przyjęcie takiego stanowiska , jako już w orzecznictwie tego Sądu utrwalonego.

/ por. spośród innych- najbardziej aktualne - judykaty SN 28 listopada 2024r , sygn. I CSK 4040/23 i z 20 marca 2025, sygn. I CSK 2315/24 - obydwa powołane za zbiorem Lex/.

Tak jak powiedziano wyżej, będąc związanym stanowiskiem wykładniczym TSUE, Sąd Apelacyjny , uznając omawiany zarzut materialny za trafny , stoi na stanowisku zgodnie z którym ma rację powód, żądając odsetek ustawowych za opóźnienie od obu kwot, składających się na dochodzone w sprawie pieniężne świadczenie zwrotne , począwszy od dnia zstępnego po dniu w którym upłynął termin , w którym zgodnie ze skutecznie doręczonym wezwaniem R. K. (1), strona pozwana powinna była dobrowolnie spełnić to świadczenie , swojemu obowiązkowi nie czyniąc zadość.

W tych okolicznościach bowiem usprawiedliwionym jest wniosek, że od dnia 22 czerwca 2021r. (...) S. A. w W. pozostawał w opóźnieniu w wykonaniu swojego zobowiązania wobec byłego kredytobiorcy.

Usprawiedliwione są także , sformułowane przez apelanta zarzuty naruszenia art. 455 kc w zw. z art. 481 §1 i §2 oraz 481 §1 i §2 w wz. z art. 358 §3 kc o ile za ich pośrednictwem skarżący neguje stanowisko Sądu niższej instancji zgodnie z którym odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia wyrażonego w walucie innej niż polska / we franku szwajcarskim / nie są mu należne w jakimkolwiek zakresie.

Podzielając zarzuty powoda wystarczy wskazać, iż do takiego rozróżnienia , które przeprowadził Sąd I instancji w odniesieniu do należności odsetkowej za opóźnienie pomiędzy opóźnionymi świadczeniami wyrażanymi w złotym i fraku szwajcarskim, treść norm art. 481 §1 i §2 kc nie uprawnia , a ich ogólna - generalna – w odniesieniu do zakresu zastosowania treść , pozwala na stwierdzenie , iż odsetki [ustawowe ] za opóźnienie w spełnieniu świadczenia wyrażonego w pieniądzu są należne – za sam fakt nie dochowania terminu swojego obowiązku przez dłużnika , niezależnie od tego w jakiej walucie świadczenie to jest wyrażone.

Przy tym obecna regulacja kodeksowa oraz ta , wynikająca z delegacji ustawowej mającej w niej podstawę , nie różnicuje wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w zależności od tego w jakiej walucie świadczenie pieniężne jest wyrażone.

/ por. też we tej materii, powołane jedynie przykładowo, wyrażające zbieżne z wyrażonym stanowisko - judykaty SN z 28 marca 2025r , sygn. I CSK 562/24 i z dnia 31 marca 2025, sygn. I CSK 963/24 - obydwa powołane za zbio9rem Lex /

Dlatego też zmieniając zaskarżony wyrok zgodnie z wnioskiem apelanta , Sąd II instancji uznał, iż kwota świadczenia zwrotnego należnego powodowi , wyrażona w walucie szwajcarskiej ma być , podobnie jak kwota wyrażona w pieniądzu polskim, zasądzona z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, począwszy od dnia 22 czerwca 2021r do dnia zapłaty .

Z podanych powodów Sąd II instancji orzekł reformatoryjnie w sposób wskazany w punkcie 1 orzeczenia zmieniającego , na podstawie art. 386 §1 kpc w zw. z art. 481 §1 i §2 kc.

Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd zastosował art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1kpc i wynikającą z niego , dla wzajemnego rozliczenia stron sporu z tego tytułu , zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.

Ustalając wysokość obciążającej przerywający bank ich sumy należnej wygrywającemu powodowi , uwzględnił , że także w zakresie apelacji strony pozwanej , która została cofnięta , powód musi być uznany za wygrywającego jak i to , iż odrębnie domagał się rozliczenia kosztów związanych z aktem dyspozycji przedmiotem postępowania przez przeciwnika / por. k..352 akt/

W tych okolicznościach Sąd Odwoławczy uznał , że ta część należnych kosztów , które stanowi wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika powoda – adwokata - będzie ustalone na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 15 października 2022r [ DzU z 2015 poz. 1800] albowiem wartość przedmiotu zaskarżenia w tej , indywidualnej sytuacji rozstrzyganej sprawy , powinna stanowi sumę tych wartości wskazanych w apelacjach obu stron [196 042zł {bank} oraz 21 445 zł {powód}

Pozostałą ich część stanowi opłata - łącznie 1 000 złotych - którą R. K. (1) zapłacił, wnosząc własny środek odwoławczy.

Należna zatem jest mu z tego tytułu łącznie kwota 9 100zł , którą Sąd Apelacyjny przyznał wraz z odsetkami , o których po myśli art. 98 §1 ¹ w zw. z art. 391 §1 kpc był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 2 sentencji motywowanego wyroku/.

SSA Grzegorz Krężołek