Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 marca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg

Sędziowie: SSA Jerzy Bess

SSO (del) Monika Świerad

Protokolant: Katarzyna Mitan

po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa M. J.

przeciwko P. L. i T. K.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanych

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt IX GC 212/16

1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu treść:

„I. zasądza solidarnie od pozwanych P. L. i T. K. na rzecz powódki M. J. kwotę 82.407,45 zł (osiemdziesiąt dwa tysiące czterysta siedem złotych 45/100) z ustawnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 czerwca 2016 roku do dnia zapłaty;

II. oddala powództwo w pozostałej części;

III. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu.”

2.  oddala apelację w pozostałej części;

3.  znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I AGa 15/18

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 września 2016 r. Sygn. akt IX GC 212/16 Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od pozwanych P. L., T. K. solidarnie na rzecz M. J. kwotę 160.599,56 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 lutego 2016 roku do dnia zapłaty (pkt 1), zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 7.217,00 złotych tytułem kosztów postępowania (pkt 2) i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – kasa tut. sądu kwotę 8.030 złotych tytułem kosztów opłaty, od której uiszczenia strona powodowa była zwolniona pkt 3).

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:

Pozwani od dnia 5 sierpnia 2005 r. do dnia 21 września 2015 r. pełnili funkcje członków zarządu w spółce działającej pod firmą (...) sp. z o. o. w K., wpisanej do rejestru przedsiębiorców pod nr (...)

Prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 3 marca 2015 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt (...) przez Sąd Okręgowy w K., Wydział IX Gospodarczy nakazał Spółce, aby zapłaciła powódce kwotę 113.035,62 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 2 października 2012 r; oraz kwotę 5.013,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu do dnia zapłaty w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu albo wniosła w tymże terminie zarzuty. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział IX Gospodarczy stwierdził, że nakaz podlega wykonaniu jako prawomocny.

Na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego powódka wszczęła przeciwko (...) sp. z o. o. w K. przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym (...) w K. R. B. postępowanie egzekucyjne, sygn. akt (...). Egzekucja została skierowana do całego majątku Spółki. W toku tego postępowania czynności komornika podjęte w celu odzyskania należności okazały się bezskuteczne

Jedyny składnik majątkowy Spółki to udział w prawie własności nieruchomości, dla której to Sąd Rejonowy (...) w K., Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Z działu III tej księgi wieczystej wynika, iż wobec Spółki toczy się co najmniej 14 postępowań egzekucyjnych. Z kolei z działu IV tej księgi wynika, iż Spółka posiada wierzycieli hipotecznych na łączną kwotę 10.866.337,27 zł, przy czym cena wywoławcza wzmiankowanego udziału została oszacowana na kwotę 4.653.961,50 zł netto. Równocześnie zarząd spółki składał oświadczeni, iż Spółka znajduje się w fatalnej sytuacji majątkowej i nie posiada możliwości zaspokojenia roszczeń wierzycieli.

Sąd Okręgowy wskazał, że odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewidziana w art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter ustawowej odpowiedzialności gwarancyjnej, zbliżonej do poręczenia. Jest to odpowiedzialność subsydiarną, gdyż uzupełnia ona odpowiedzialność spółki w ten sposób, że gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, dopiero wówczas można sięgnąć do majątku członków zarządu. Zdaniem Sądu powódka wykazała przesłanki odpowiedzialności pozwanych jako członków zarządu. Tytułem wykonawczym w postaci nakazu zapłaty z dnia 3 marca 2015 roku sygn akt (...) Sądu Okręgowego w K. wraz z postanowieniem o nadaniu klauzuli wykonalności wykazano istnienie wierzytelności przeciwko spółce. Sąd pierwszej instancji uznał również, że powódka wykazała, że egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna. Wierzyciel nie musi wykazywać, że wykorzystał wszystkie sposoby egzekucji. Przesłanka bezskuteczności egzekucji jest bowiem spełniona nie tylko wtedy, gdy dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do całego majątku dłużnika, ale również wówczas, gdy zostanie w sprawie wykazane, że spółka nie dysponowała majątkiem pozwalającym za zaspokojenie wierzytelności. Przez pojęcie bezskuteczności egzekucji należy rozumieć nie tylko sytuację, w której prawnie zorganizowane działania organów egzekucyjnych mające na celu zadość uczynienie interesom wierzyciela, które znalazły odzwierciedlenie w tytule egzekucyjnym, nie doprowadziły do spełnienia świadczenia przez dłużnika.

Egzekucja jest bezskuteczna, gdy odnosi się do jakiegokolwiek elementu majątku spółki, a nie całej jego masy. Wierzyciel w związku z tym musi wykazać się skutecznością wskazania odpowiednich składników majątkowych, z których może się zaspokoić. Nie ma potrzeby wykazywać, że wierzyciel wykorzystał wszystkie sposoby egzekucji, bo wystarczy tylko jeden. Przesłanka bezskuteczności egzekucji jest spełniona nie tylko wtedy, gdy dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do całego majątku dłużnika, ale również wówczas, gdy zostanie w sprawie wykazane, że spółka nie dysponowała majątkiem pozwalającym za zaspokojenie wierzytelności. Przez pojęcie bezskuteczności egzekucji należało rozumieć nie tylko sytuację, w której prawnie zorganizowane działania organów egzekucyjnych mające na celu zadość uczynienie interesom wierzyciela, które znalazły odzwierciedlenie w tytule egzekucyjnym, nie doprowadziły do spełnienia świadczenia przez dłużnika, ale także sytuację , w której brak jest majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu. Bezskuteczność egzekucji może być wykazana przez wierzyciela spółki kierującego roszczenie przeciwko jej zarządcom według ogólnych zasad obowiązujących w procesie, a zatem wszelkimi środkami dowodowymi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wierzyciel, który nie wyegzekwował swojej należności wobec spółki, nie musi dowodzić wysokości doznanej wskutek tego szkody. Wystarczy, że przedłoży tytuł egzekucyjny stwierdzający zobowiązanie spółki istniejące w czasie piastowania przez określoną osobę funkcji członka zarządu i udowodni, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Jeżeli członek zarządu nie udowodni, że szkoda wierzyciela była niższa od niewyegzekwowanego od spółki zobowiązania, to poniesie wobec wierzyciela odpowiedzialność do wysokości tego zobowiązania. Z omawianej regulacji wynika więc na rzecz wierzyciela domniemanie szkody w wysokości niewyegzekwowanego od spółki zobowiązania. Domniemany w świetle tej regulacji jest także związek przyczynowy między szkodą wierzyciela a niezłożeniem we właściwym czasie przez członka zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości lub podania o wszczęcie postępowania układowego oraz zawinienie przez niego niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i niewszczęcia postępowania układowego. Taki rozkład ciężaru dowodu wskazanych okoliczności jest uzasadniony tym, że wierzyciele na ogół nie znają stanu interesów spółki, wiedzy w tym zakresie można natomiast wymagać od członków zarządu. Jest to więc odpowiedzialność na zasadzie winy i to winy domniemanej, co jest charakterystyczne dla odpowiedzialności deliktowej. Przy tak rozumianej szkodzie swoistego znaczenia nabiera również pojęcie winy oraz związku przyczynowego między szkodą a zachowaniem członków zarządu; przesłanki te są przedmiotem domniemania ustawowego, wzruszalnego w trybie określonym w § 2 art. 299 k.s.h.

Pozwani zdaniem Sadu okręgowego nie przedstawili dowodów egzoneracyjnych a dodatkowo twierdzą iż „sytuacja majątkowa spółki jest taka ,że nie uzasadniała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości tejże spółki".

Sąd Okręgowy nie uwzględnił przy tym zarzutów pozwanych wskazujących, że powódka nie poniosła szkody albowiem posiada zabezpieczenie należności hipoteką i korzysta z prawa pierwszeństwa. Sąd Okręgowy nie rozważając bliżej tego zarzutu przyjął, że pozwani nie zgłaszali żadnych wniosków dowodowych. Zdaniem Sądu Okręgowego zwolnienie pozwanych od odpowiedzialności powinno zatem nastąpić, gdyby w okresie, gdy zobowiązania obciążające Spółkę stały się wymagalne, sytuacja majątkowa Spółki nie pozwalała na ich zaspokojenie, chyba że już wówczas należało zgłosić upadłość lub wszcząć postępowanie zapobiegające upadłości ze względu na zaprzestanie płacenia innych długów lub ujawnienie, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie jej długów. Tymczasem pozwani jako członkowie zarządu spółki nie złożyli wniosku o ogłoszenie upadłości a jedynie twierdzą, iż egzekucja okazała się nieskuteczna nie z powodu złej sytuacji finansowej i majątkowej Spółki, lecz– z powodu jak należy domniemywać źle prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stan finansowy spółki i możliwość zaspokajania długów powinna być znany członkom zarządu. Zaniedbania i zaniechania w tym zakresie, choćby w zapoznaniu się z dokumentami księgowymi odbiegają zaś niewątpliwie od przyjętych standardów profesjonalnego prowadzenia biznesu.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji roszczenie uwzględnił a o kosztach orzekł zgodnie z art. 98 par.1 i 3 kpc .

Apelację od tego wyroku wnieśli pozwani zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając:

1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęcia, że czynności podjęte przez komornika w celu odzyskania należności wobec Spółki okazały się bezskuteczne, a wobec tego doszło do bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, w sytuacji gdy w stosunku do Spółki nadal toczy się postępowanie egzekucyjne skierowane do wartościowego składnika majątkowego udziału w nieruchomości, wycenionego w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 6.205.282 zł, na którym na pierwszym miejscu jest ustanowiona hipoteka w kwocie 8.475.000 zł, z której to hipoteki uprawniona jest powódka jako obligatariusz,

2. naruszenie art. 299 § k.s.h. poprzez uznanie, ze powódka wykazała bezskuteczność egzekucji wobec spółki, w sytuacji gdy przesłanka ta nie zachodz1 w mniejszej sprawie albowiem nadal toczy się postępowanie egzekucyjne skierowane do wartościowego składnika majątkowego –udziału w nieruchomości , wycenionego w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 6205282zł, na którym na pierwszym miejscu ustanowiona jest hipoteka na rzecz powódki jako obligatariusza. .

Pozwani wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w stosunku do obu pozwanych, oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów postępowania za obie instancje.

Powódka wniosła o oddalenie apelacji podtrzymując stanowisko o istnieniu podstawy odpowiedzialności pozwanych. W toku postępowania apelacyjnego powódka wobec wyegzekwowania części należności od spółki przedstawiła własne rozliczenie wnosząc o zasądzenie kwoty 160599,56 zł z z odsetkami za okres od wniesienia powództwa do dnia 27 grudnia 2024r. w kwocie 35750,07 zł oraz z dalszymi odsetkami od dnia 28 grudnia 2024r. (k 345) precyzując jednak , że nie jest to zmiana żądania.

Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał zasadniczo za własne ustalenia Sąd Okręgowego, odmiennie jednak oceniając kwestię wysokości szkody. Jednoczenie Sąd drugiej instancji uznał za przyznaną okoliczność, że w księdze wieczystej KW NR (...) , prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) ob. (...) wpisana była hipoteka w kwocie 8475000,00 na rzecz każdoczesnych obligatoriuszy 300 obligacji na okaziciela o łącznej wartości nominalnej 7.500.000zł, emitowanych w jednej emisji, w tym:

1/ 240 obligacji o wartości nominalnej 25.000zł każda, tj. o łącznej wartości nominalnej 6.000.000zł, seria i numery obligacji: od (...) do (...)

2/10 obligacji o wartości nominalnej 100.000zł każda, tj. o łącznej wartości nominalnej 1.000.000zł, seria i numery obligacji: od (...) do (...),

3/50 obligacji o wartości nominalnej 10.000zł każda, tj. o łącznej wartości nominalnej 500.000zł, seria i numery obligacji: od (...) do (...),

celem zabezpieczenia roszczeń obligatariuszy , w tym powódki wynikających z obligacji emitowanych przez spółkę (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., zgodnie z uchwałą zarządu spółki z dnia 15 czerwca 2011 roku

a/ liczba obligacji: 300 o łącznej wartości nominalnej 7.500.000zł na warunkach szczegółowo opisanych powyżej,

b/sposób i wysokość oprocentowania obligacji:

- wszystkie obligacje są oprocentowane stawką w wysokości 13% w skali roku,

- odsetki liczone są od kwoty nominalnej obligacji od dnia 02 sierpnia 2011 roku do dnia wykupu tj. dnia 01 sierpnia 2012 roku,

- odsetki będą płatne w jednorazowo w terminie wykupu obligacji przez emitenta,

Sąd Apelacyjny ustalił też, że w dniu 14 kwietnia 2017r. dokonano obwieszczenia o drugiej licytacji udziału Spółki (...) spółki z o.o. we współwłasności w wysokości 555846/565531 części nieruchomości poł. w K. stanowiącej działkę nr (...) ob. (...) , której wartość oszacowano na kwotę 6205282 zł netto ( obwieszczenie Komornika przy Sadzie Rejonowym przy Sądzie Rejonowym (...)wK. z dnia 14 kwietnia 2017r. sygn. (...) i inne k. 206). Druga licytacja była skuteczna. Nieruchomość została sprzedana za kwotę 6097560,98 zł netto. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2019r. doszło do przysądzenia własności udziału należącego do dłużnika na rzecz Spółki (...) sp. z o.o. sp.k. /pismo z dnia 13 lutego 2009r. k 235/. W planie podziału uwzględniono pod pozycją(...)wskazane wyżej wierzytelności obligatariuszy zabezpieczone hipoteką pod pozycją (...) z kwotą podziału 5933411,74 , ponadto powódka został osobno uwzględniona w podziale kwotą 1860 zł (plan podziału k260-261),. Ostatecznie powódka wyegzekwowała od spółki 80 970 zł/dowód : potwierdzenie przelewu k 346)

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Co do zasady Sąd drugiej instancji nie kwestionuje leżącego u podstaw zaskarżonego orzeczenia stanowiska, że nie można możliwości stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce uzależniać od formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego w postaci wydania przez komornika postanowienia o umorzeniu postępowania. (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2008 r., V CSK 130/08). Podobną tezę Sąd Najwyższy wyraził w wyroku z dnia 25 marca 2015 r. II II CSK 402/14 opubl. OSNC 2016/C/50, odnoszącym się do postepowania upadłościowego i stwierdził, że przesłankę bezskuteczności można uznać za spełnioną również przed zakończeniem postępowania upadłościowego albowiem analiza przebiegu konkretnego postępowania upadłościowego, w szczególności liczby wierzycieli uprawnionych do zaspokojenia z masy upadłości, zawartości i struktury listy wierzytelności oraz kolejności zaspokajania wierzycieli, może jednak jeszcze przed formalnym zakończeniem postępowania wskazywać w sposób niebudzący wątpliwości na brak możliwości zaspokojenia z funduszów masy upadłości. W tym jednak wypadku taka ocena na etapie postępowania przed Sądem Okręgowym była przedwczesna, skoro istniała realna szansa, na przynajmniej częściowo pozytywny dla powódki wynik egzekucji, z uwagi na kolejność zaspokojenia w toku egzekucji (art. 1025§1 pkt 5 k.p.c.). Dla tej oceny wysokości szkody powódki nie miało wprawdzie decydującego znaczenia samo powoływanie przez stronę pozwaną wyniku oszacowania nieruchomości, jednakże już ten przedłożony przez pozwanych, szacunek stanowiący podstawę obwieszczenia o licytacji, który oparto na operacie rzeczoznawcy, podważał, w świetle w.w. zabezpieczenia hipotecznego, tezę Sądu Okręgowego o wykazaniu bezskuteczności egzekucji. Z postanowienia z dnia 24 sierpnia 2016r. sygn. akt (...) wynikało, że wyznaczono termin licytacji a z obwieszczenia wynikało, że suma oszacowania wynosiła 3.102.641zł, co już stanowiło realny punkt odniesienia i podważało domniemanie braku jakichkolwiek szans zaspokojenia powódki. Uwzględniając jednak, że pierwszej kolejności powinny być zaspokojone koszty egzekucji w tym opłata 15% egzekucyjna a także roszczenia Skarbu Państwa z pierwszeństwem zaspokojenia zabezpieczone hipoteką z wyższym pierwszeństwem, ocena wysokości szkody powódki uzależniona była od faktycznego zakresu zaspokojenia wierzycieli posiadających wierzytelności z tytułu obligacji zabezpieczonych hipoteką. Należy przy tym podkreślić, że każdy obligatariusz samodzielnie mógł wykonywać uprawnienia z tytułu hipoteki w zakresie, w jakim zabezpieczenie hipoteczne jest akcesoryjnie powiązane z wierzytelnością przysługującą danemu obligatariuszowi z tytułu posiadanych obligacji (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020r,. III CZP 55/19 OSNC 2020/10/86). Uzasadniało to zawieszenie postępowania do czasy określenia wysokości zaspokojenia roszczeń powódki. Inna ocena musiałaby skutkować oddaleniem powództwa jako przedwczesnego,

Ostatecznie powódka wyegzekwowała kwotę 80.970 zł. Wskazuje to na częściową tylko odpowiedzialność pozwanych. Jej wierzytelność względem spółki (...) wygasła w tej części. Powódka jednak błędnie dokonuje zaliczenia wpłaty na odsetki należne od pozwanych a nie na dług spółki. Zgodnie bowiem z art. 399 ksh odpowiedzialność członków zarządu ma charakter subsydiarny. W tym więc przypadku należało kwotę uzyskaną z egzekucji zaliczyć na dług spółki (...) a nie jak zaliczała powódka na dług pozwanych. Zasady zaliczania pozwalają pokryć w pierwszej kolejności należności uboczne. Najbardziej adekwatne jest więc wyliczenie odsetek należnych od spółki (...) na chwilę wezwania pozwanych do zapłaty i zaliczenie kwoty wyegzekwowanej w pierwszej kolejności na te należności uboczne i na koszty procesu (wynoszące 5013zł). Od spółki na rzecz powódki zasądzono odsetki od 2 października 2012r. To wynik tego sposobu zaliczania należności od spółki determinuje zakres zasadności roszczeń względem członków zarządu. Jakkolwiek zasadą jest określenie wysokości szkody na chwilę orzekania to jednak ta zasada nie ma charakteru bezwzględnego. Przy wyliczeniu szkody na chwilę orzekania przy uwzględnieniu odsetek ustawowych biegnących od należności spółki także za czas toku egzekucji brak byłoby podstaw do naliczania od pozwanych odsetek ustawowych za opóźnienie za okres toku przedmiotowego procesu i toku egzekucji, od kwot odszkodowania wyliczonej przy uwzględnieniu odsetek za opóźnienie naliczanych względem spółki. Odsetki mogły bowiem biec albo względem spółki od zasądzonej wierzytelności albo względem pozwanych od kwoty odszkodowania. Skuteczność egzekucji uchylała jednak częściowo podstawy do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w tym przypadku najbardziej jest więc adekwatne jest określenie wysokości szkody na chwilę wezwania pozwanych do zapłaty. Pozwany T. L. otrzymał odpis pozwu poprzez zastępcze doręczenie w dniu 6 maja 2024r. Faktycznie jednak zapoznał się z treścią pozwu dopiero po doręczeniu drugiemu pozwanemu odpisu pozwu, po którym wniesiono odpowiedź na pozew (k. 110). Tak naprawdę więc faktycznie obaj pozwani mogli zapoznać z wezwaniem w chwili doręczenia pozwanemu T. K. odpisu pozwu tj 24 czerwca 2016r. (k 107). Niewątpliwie bowiem od tej daty doręczenia odpisu pozwu także pozwany L. miał już realną możliwość zapoznania się z treścią doręczenia kierowanego do K.. Obaj pozwani podjęli bowiem wspólną obronę przed roszczeniem po tym doręczeniu. Na tę chwilę odsetki ustawowe (a następnie ustawowe za opóźnienie) względem spółki (...) wynosiły 45.328,83. Skoro zaś istniała realna możliwość wyegzekwowania kwoty 80 970 zł, to przy zaliczeniu tej kwoty na należności uboczne ( w tym odsetki za opornienie należne od spółki do chwili wezwania pozwanych do zapłaty tj 45.328,83 i koszty 5013 zł ) pozostała -realna do wyegzekwowana kwota- pozwalała na zaspokojenie także częściowo należności głównej przysługującej powódce względem spółki (...) do wysokości 30.628,17 zł. W takiej sytuacji szkoda powódki wyliczona na chwilę wezwania pozwanych do zapłaty, determinowana brakiem możliwości zaspokojenia całej wierzytelności z majątku spółki wynosiła 82.407,45 zł (113035,62 zł – 30628,17 zł) .

Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu K. odpisu pozwu stanowiącego wezwanie do zapłaty tj od dnia 25 czerwca 2016r. Nota bene w świetle art. 455 k.c. w zw. z art. 481§1 i 2 k.c. brak było podstaw do zasądzenia odsetek od dnia wniesienia pozwu.

Nie są zasadne pozostałe zarzuty pozwanych .

Pozwaniu jako członkowie zarządu mogli się uwolnić od odpowiedzialności, po wykazaniu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody (art. 299 §2ksh w brzmieniu obowiązujących w okresie pełnienia przez pozwanych funkcji w zarządzie wg t.j. Dz.U.2013.1030 t.j.). Tylko w tym ostatnim zakresie pozwanym udało się wykazać, ze szkoda powódki jest niższa. Słusznie jednak Sąd Okręgowy uznał, że pozwani nie wykazali pozostałych przesłanek egzoneracyjnych. Ich twierdzeniom , że sytuacja majątkowa spółki była dobra i nie uzasadniała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaprzecza liczba wierzycieli i wysokość roszczeń zgłoszonych w toku egzekucji oraz fakt, że w planie podziału nie wszystkie wierzytelności uzyskały zaspokojenie. Długi były wyższe niż majątek w postaci powołanego wyżej udziału we współwłasności. Właściwy czas w rozumieniu art. 299 § 2 k.s.h. oznacza taki moment, w którym wprawdzie wszystkich wierzycieli nie da się już zaspokoić, ale istnieje jeszcze majątek spółki pozwalający na co najmniej częściowe zaspokojenie jej wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Taki stan musiał istnieć już w chwili wymagalności roszczeń obligatariuszy. Fakt oszacowania udziału spółki na kwotę 6205282zł, nie jest wystarczający do uznania , że nie było wówczas podstaw do ogłoszenia upadłości, w sytuacji gdy kwota zabezpieczenia była zbliżona do całej wartości udziału spółki w nieruchomości. Uwzględnić zaś należy, że obligatariusze posiadali także niezabezpieczone roszczenia uboczne oraz , że uprawnieni tytułu hipoteki nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia a tylko z wyższej kolejności zabezpieczenia. Wcześniejsze zaś złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości mogło spowodować zaspokojenie w sposób określony w art. 245 prawa upadłościowego co mogłoby być bardziej korzystne dla powódki niż późniejsze zaspokojenie w toku egzekucji przy narastających zobowiązaniach publicznoprawnych. Pozwani nie wykazali by wierzytelności uczestniczące w podziale sumy uzyskanej z egzekucji prowadzonej przeciwko spółce powstały później niż ich członkostwo w zarządzie . Pozwani nawet nie próbowali zresztą wykazać, że w przypadku wcześniejszego złożenia wniosku o ogłoszenie postepowania upadłościowego zakres zaspokojenia powódki byłby niższy niż nastąpiło to faktycznie w postępowaniu egzekucyjnym.

Mając powyższe na uwadze w częściowym uwzględnieniu apelacji Sąd Apelacyjny zmienił na podstawie art. 386§1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.s.h. oraz art. 363§2 k.c. in fine zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 82.407,45 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 czerwca 2016r. do dnia zapłaty. Zmiana ta dawała podstawy do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Koszty te zniesiono w oparciu o art. 100 k.p.c. Z uwagi na długotrwałość postępowania egzekucyjnego Sąd Apelacyjny na zasadach słuszności nie obciążył stron kosztami sądowymi.

Dalej idącą apelację oddalono na podstawie art. 385 k.p.c.

Koszty postępowania miedzy stronami w drugiej instancji wzajemnie zniesiono na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. O kosztach sądowych w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 113 ust. 4 u.k.s.c.